… ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALI : [Komşu taşınmaz malikinin Ad Soyadı] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Aleyhine geçit istenen taşınmazın tüm malikleri] [Açık adres]

KONU : Müvekkile ait [.....] ada [.....] parsel sayılı taşınmaz lehine, davalıya ait [.....] ada [.....] parsel sayılı taşınmaz üzerinden, tam bedeli karşılığında zorunlu geçit hakkı tesisi ile tapuya tescili istemidir.

DAVA DEĞERİ : [.......] TL (geçit bedeli bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecektir)

AÇIKLAMALAR

1. Taraf taşınmazları

[.....] il, [.....] ilçe, [.....] mahalle, [.....] ada [.....] parsel sayılı, [.....] m² yüzölçümlü, [tarla / arsa / bahçe] nitelikli taşınmaz müvekkil adına tapuda kayıtlıdır. Davalı ise müvekkilin taşınmazına komşu [.....] ada [.....] parsel sayılı taşınmazın malikidir. Tapu kayıtları ekte sunulmuştur.

2. Genel yola yeterli geçidin bulunmaması

Müvekkilin taşınmazının genel yola hiçbir bağlantısı bulunmamaktadır / mevcut bağlantı [.....] nedeniyle taşınmazın kullanım amacı bakımından yeterli değildir. Taşınmaz [tarımsal / konut / .....] amacıyla kullanılmakta olup, [araç / tarım makinesi / yaya] ile ulaşım sağlanamamaktadır. Müvekkil, taşınmazına ancak komşu parsellerin sahiplerinin izni ile ulaşabilmektedir.

3. Hukuki dayanak

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun 747. maddesinin birinci fıkrası uyarınca taşınmazından genel yola çıkmak için yeterli geçidi bulunmayan malik, tam bir bedel karşılığında bir geçit hakkı tanınmasını komşularından isteyebilir.

Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca bu hak, ilk önce kendisinden bu geçidin istenmesi önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun düşen komşuya karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana karşı kullanılır. Üçüncü fıkra uyarınca zorunlu geçit iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenir.

Davalıya ait taşınmaz, [önceki mülkiyet ve yol durumu / en kısa mesafe / en az zarar] bakımından geçidin istenmesine en uygun düşen komşu taşınmazdır. [Açıklama: taşınmazların önceden aynı parselden ayrılmış olması / mevcut patika / .....]

Geçidin güzergâhının, genişliğinin ve tam bedelinin mahallinde yapılacak keşif sonucunda fen bilirkişisi, ziraat / inşaat bilirkişisi ve gerektiğinde harita mühendisi incelemesi ile, iki tarafın menfaati gözetilerek belirlenmesini talep ederiz. Geçit bedeli, bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenecek ve müvekkil tarafından hükümden önce mahkeme veznesine depo edilecektir.

4. Görev, yetki ve dava şartı

6100 sayılı HMK'nın 2. maddesinin birinci fıkrası uyarınca dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

HMK'nın 12. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca irtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Davalıya ait taşınmaz mahkemenizin yargı çevresinde bulunmaktadır.

Zorunlu geçit hakkı, 4721 sayılı TMK'nın "Komşu hakkı" başlıklı bölümünde (m.747) düzenlenmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/B maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Müvekkil [../../20..] tarihinde arabuluculuk bürosuna başvurmuş; [../../20..] tarihli son tutanakla taraflar anlaşamamıştır. Son tutanak ekte sunulmuştur.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

• Yargıtay 7. HD, 27.10.2021, 2021/2861 E., 2021/2388 K. — Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Geçit hakkı taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur; ancak yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. TMK m.747/2 uyarınca geçit isteği önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyaç karşılanmazsa en az zarar görecek olana yöneltilmelidir; geçit ihtiyacı ve nasıl karşılanacağı objektif esaslara göre belirlenmeli, aleyhine geçit kurulan taşınmazın bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğü bozulmamalıdır. Tarım alanlarında emsaline göre 2,5-3 metre genişlikte geçit kurulması gerekir; bedel uzman bilirkişilerce objektif ölçütlerle belirlenmeli ve hükümden önce depo ettirilmelidir. Kurulan geçit hakkının kütük sayfasındaki özel sütuna tesciline karar verilmeli; geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır. Davacı taşınmazının kadastral yola cepheli olduğu hâlde teknik araçlarla çalışma yapılarak yola çıkış olanağı araştırılmadan ve davalı taşınmazları ikiye bölünerek geçit kurulması bozma sebebi sayılmıştır (oy birliği).
• Yargıtay 7. HD, 22.05.2025, 2025/1845 E., 2025/2765 K. — Geçit hakkı kurulması istemine ilişkin davada, komşu hakkına yönelik olarak HUAK m.18/B-1-(ç) uyarınca arabuluculuk dava şartıdır; bu dava şartı yargılama sırasında tamamlanabilecek bir usulî işlem niteliğinde olmayıp HMK m.115/2 uyarınca arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın usulden reddine ilişkin karar onanmıştır (oy birliği).

HUKUKİ SEBEPLER

4721 sayılı TMK m.747; 6100 sayılı HMK m.2, 12, 119; 6325 sayılı HUAK m.18/B ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

1. Taraf taşınmazlarının tapu kayıtları ve tedavülleri (celbi talep olunur)
2. Kadastro paftası, çap, kadastro tutanakları ve ifraz kayıtları (celbi talep olunur)
3. İmar durumu ve belediye / il özel idaresi yol kayıtları (celbi talep olunur)
4. Uydu görüntüleri ve fotoğraflar
5. Mahallinde keşif; fen bilirkişisi, ziraat / inşaat bilirkişisi incelemesi
6. Arabuluculuk son tutanağı
7. Tanık beyanları (isim ve adresleri ayrıca bildirilecektir)
8. Her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile müvekkile ait [.....] ada [.....] parsel sayılı taşınmaz lehine, davalıya ait [.....] ada [.....] parsel sayılı taşınmaz üzerinden, fen bilirkişisi raporunda gösterilecek güzergâh ve genişlikte, bilirkişi raporu ile belirlenecek tam bedeli karşılığında ZORUNLU GEÇİT HAKKI TESİSİNE ve bu hakkın tapu kütüğünde tesciline,
2. Yargılama giderleri hakkında karar verilmesine

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

1. Vekâletname örneği
2. Tapu kayıtları
3. Kadastro paftası / çap örnekleri
4. Fotoğraflar ve uydu görüntüleri
5. Arabuluculuk son tutanağı