… NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

ARABULUCULUK SON TUTANAK TARİHİ : [../../20..]

DAVACILAR :

1. [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — murisin [eşi / çocuğu / annesi / babası]
2. [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — murisin [çocuğu] [Açık adresler]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALI : [Şirket Unvanı] (Vergi/MERSİS No: [...........]) [Açık adres]

MURİS : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]), ölüm tarihi [../../20..]

KONU : Davalı işveren nezdinde çalışmakta iken [../../20..] tarihinde vefat eden muris [Ad Soyad]'ın iş sözleşmesinin ölümle sona ermesi nedeniyle doğan kıdem tazminatı alacağının, kanuni mirasçıları olan müvekkillere miras payları oranında, en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili talebinden ibarettir.

DAVA DEĞERİ : [.......] TL (Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak açılmıştır.)

AÇIKLAMALAR

1. Muris ile davalı arasındaki iş ilişkisi ve kıdem

Müvekkillerin murisi [Ad Soyad], davalı işverene ait [işyeri adı/adresi] adresindeki işyerinde [../../20..] tarihinden vefat ettiği [../../20..] tarihine kadar, kesintisiz olarak [.....] yıl [.....] ay süreyle [unvan/görev] sıfatıyla, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmıştır. Muris vefat tarihi itibarıyla davalı işverenin işçisi olup iş sözleşmesi ölümle sona ermiştir.

Murisin son brüt aylık çıplak ücreti [.......] TL olup, ücretine ek olarak [yol / yemek / ikramiye / devamlılık arz eden prim / yakacak / giyecek / servis vb.] menfaatlerinden yararlanmaktaydı.

2. Müvekkillerin mirasçılık sıfatı

Müvekkiller, murisin kanuni mirasçıları olup mirasçılık sıfatları dilekçemiz ekinde sunulan [mirasçılık belgesi / veraset ilamı] ile sabittir. Miras payları anılan belgede gösterildiği gibidir.

3. Hukuki dayanak

4857 sayılı Kanun'un 120. maddesi ile 1475 sayılı İş Kanunu'nun yalnızca 14. maddesi yürürlükte bırakılmıştır. Anılan maddenin birinci fıkrası, iş sözleşmesinin "işçinin ölümü sebebiyle son bulması" hâlini kıdem tazminatına hak kazandıran sona erme hâlleri arasında açıkça saymaktadır:

"Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır."

Aynı maddede tazminatın kime ödeneceği de hüküm altına alınmıştır:

"İşçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı, kanuni mirasçılarına ödenir."

Maddenin, dördüncü bentten yararlanma bakımından getirdiği belgeleme şartı ölüm hâlinde uygulanmaz:

"İşçinin birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz."

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.10.2021 tarihli, 2018/1044 E., 2021/1233 K. sayılı kararında şu tespitlere yer verilmiştir:

"kıdem tazminatı, Kanun’da belirtilen asgari bir çalışma süresini dolduran işçinin, iş sözleşmesinin yine kanunda sayılan nedenlerden biriyle son bulması hâlinde işveren tarafından işçiye ya da mirasçılarına yapılan bir ödemedir. Kanun’da, işçinin ölümü nedeniyle iş sözleşmenin son bulması hâlinde, kıdem tazminatının mirasçılarına ödeneceği de açık bir şekilde belirtilmiştir."

Aynı kararda ayrıca; "İşçinin kıdem tazminatına hak kazanabilmesi için, iş sözleşmesinin Kanun’da belirtilen fesih hâlleri veya işçinin ölümü ile sona ermesi ve işçinin en az bir yıl çalışmış olması gerekmektedir." denilmiştir. Somut olayda murisin hizmet süresi bir yılın üzerindedir.

4. Ölümün sebebinin önem taşımaması

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, iş sözleşmesinin ölümle sona ermesi bakımından ölümün sebebi yönünden bir ayrım yapmamıştır. Bu nedenle murisin [iş kazası / hastalık / iş dışı bir olay] sonucu vefat etmiş olması, kıdem tazminatına hak kazanılmasını etkilemez.

[İş kazası hâlinde:] Murisin ölümü iş kazası sonucu meydana geldiğinden, müvekkillerin destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminata ilişkin talep hakları işbu davanın konusu dışında olup saklıdır.

5. Kıdem tazminatının hesabı

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre "Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır." Aynı maddede tazminata esas ücretin hesabında "işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler" de göz önünde tutulur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun yukarıda anılan 14.10.2021 tarihli kararında "Kıdem tazminatının hesabına esas olan ücret giydirilmiş ücrettir." denilmiş; "ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, yemek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır." biçiminde belirleme yapılmıştır. Aynı kararda yemek yardımının, ücretin eki niteliğinde olması nedeniyle kıdem tazminatı hesabına esas ücrette dikkate alınması gerektiği de belirtilmiştir.

Murisin aynı işverene bağlı olarak geçen tüm hizmet süresi hesaba dahil edilmelidir. 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır."

[Varsa:] Murise iş sözleşmesi feshedilmeksizin kıdem tazminatı adı altında yapılan [.......] TL ödeme avans niteliğindedir ve yasal faiziyle mahsup edilmelidir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 21.01.2021 tarihli, 2020/8030 E., 2021/1774 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararında; "İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda işyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir." denilmiştir.

Kıdem tazminatının yıllık miktarı bakımından 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesindeki üst sınır gözetilecektir. Hesaplanacak tazminat, müvekkillere mirasçılık belgesinde gösterilen payları oranında ödenmelidir.

6. Faiz

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca "Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davanın sonunda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder. İşçinin mevzuattan doğan diğer hakları saklıdır."

Faiz, murisin ölüm tarihinden itibaren talep edilmektedir.

7. Usule ilişkin açıklamalar

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Müvekkiller arabulucuya başvurmuş, [../../20..] tarihli son tutanak ile anlaşma sağlanamamıştır. Son tutanağın aslı/onaylı örneği dilekçemiz ekinde sunulmuştur.

Aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca iş kazası veya meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davaları hakkında zorunlu arabuluculuk uygulanmaz. İşbu dava kıdem tazminatı alacağına ilişkin olduğundan arabuluculuk dava şartı yerine getirilmiştir.

4857 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesi uyarınca kıdem tazminatının zamanaşımı süresi beş yıldır; dava bu süre içinde açılmaktadır.

Alacak miktarı giydirilmiş ücretin ve hizmet süresinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesine bağlı olduğundan dava kısmi dava olarak açılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 109. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca talep konusunun, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılması hakkımız saklıdır.

Yetki bakımından 7036 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

• Yargıtay HGK, 14.10.2021, 2018/1044 E., 2021/1233 K. — Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin kanunda sayılan nedenlerden biriyle son bulması hâlinde işçiye ya da mirasçılarına yapılan bir ödemedir; işçinin ölümü hâlinde kıdem tazminatının mirasçılara ödeneceği Kanun'da açıkça belirtilmiştir. Hak kazanma için sözleşmenin kanunda belirtilen fesih hâlleri veya ölüm ile sona ermesi ve en az bir yıl çalışma gerekir. Tazminatın hesabına esas ücret giydirilmiş ücrettir. Karar oy birliği ile ve kesin olarak verilmiştir.
• Yargıtay 9. HD, 21.01.2021, 2020/8030 E., 2021/1774 K. — Fesih olmaksızın kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avanstır; fesihte tüm hizmet süresi üzerinden hesap yapılır ve avans yasal faiziyle mahsup edilir. Karar oybirliği ile ve kesin olarak verilmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER

1475 sayılı İş Kanunu m.14; 4857 sayılı İş Kanunu m.120, Ek m.3; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.495 vd. ve m.598; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 5, 6, 7; 6100 sayılı HMK m.109, 119 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

1. Mirasçılık belgesi / veraset ilamı
2. Murisin ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
3. Murise ait SGK hizmet dökümü ve işe giriş/çıkış bildirgeleri
4. İşyeri özlük dosyasının tamamı (celbi talep olunur)
5. Ücret bordroları, banka hesap kayıtları, ücrete ek menfaatlere ilişkin belgeler
6. [Varsa] işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi
7. [Varsa] daha önce kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeye ilişkin belgeler
8. [../../20..] tarihli arabuluculuk son tutanağı
9. Tanık beyanları (isim ve adresleri ayrıca bildirilecektir)
10. Bilirkişi incelemesi, yemin, keşif ve her türlü yasal delil

Karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakkımız saklıdır.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [.......] TL kıdem tazminatı alacağının, murisin ölüm tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2. Hesaplanacak tazminatın müvekkillere miras payları oranında ödenmesine,
3. Giydirilmiş ücretin, murise sağlanan para ve para ile ölçülmesi mümkün tüm menfaatler dikkate alınarak belirlenmesine,
4. [Varsa] daha önce avans niteliğinde yapılan ödemenin yasal faiziyle mahsubuna,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacılar Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

1. Vekâletname örneği
2. Arabuluculuk son tutanağı (asıl/onaylı örnek)
3. Mirasçılık belgesi / veraset ilamı
4. Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği
5. SGK hizmet dökümü
6. Ücret bordroları