… NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

ARABULUCULUK SON TUTANAK TARİHİ : [../../20..]

DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALI : [Şirket Unvanı] (Vergi/MERSİS No: [...........]) [Açık adres]

KONU : Müvekkilin, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının [4 / 5] numaralı bendi uyarınca iş sözleşmesini sona erdirmesi nedeniyle doğan kıdem tazminatı alacağının, en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsili talebinden ibarettir.

DAVA DEĞERİ : [.......] TL (Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak açılmıştır.)

AÇIKLAMALAR

1. Taraflar arasındaki iş ilişkisi ve kıdem

Müvekkil, davalı işverene ait [işyeri adı/adresi] adresindeki işyerinde [../../20..] tarihinden iş sözleşmesini sona erdirdiği [../../20..] tarihine kadar, kesintisiz olarak [.....] yıl [.....] ay süreyle [unvan/görev] sıfatıyla, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışmıştır.

Müvekkilin son brüt aylık çıplak ücreti [.......] TL olup, ücretine ek olarak [yol / yemek / ikramiye / devamlılık arz eden prim / yakacak / giyecek / servis vb.] menfaatlerinden yararlanmaktadır. Bu menfaatler kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretin hesabında dikkate alınmalıdır.

2. Feshin dayanağı: 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi

4857 sayılı Kanun'un 120. maddesi ile 1475 sayılı İş Kanunu'nun yalnızca 14. maddesi yürürlükte bırakılmıştır. Anılan madde, kıdem tazminatına hak kazandıran sona erme hâllerini saymakta olup dördüncü ve beşinci bentleri şu şekildedir:

"4. Bağlı bulundukları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla;"

"5. (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,"

Maddenin devamında, bu hâllerde "işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır." denilmektedir.

3. Müvekkilin şartları taşıdığı ve belgelediği

[Seçenek A — yaşlılık/emeklilik aylığı hâli:] Müvekkil, Sosyal Güvenlik Kurumu'na [../../20..] tarihinde başvurmuş ve [yaşlılık / emeklilik / malullük] aylığı bağlanmasına hak kazandığını Kurumun [../../20..] tarihli yazısı ile belgelemiştir.

[Seçenek B — 15 yıl ve 3600 gün hâli:] Müvekkil, yaş dışındaki şartları tamamladığını Sosyal Güvenlik Kurumu'nun [../../20..] tarihli yazısı ile belgelemiş; anılan yazıda müvekkilin sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı bakımından yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen şartları tamamladığı bildirilmiştir.

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi bu belgelemeyi açıkça zorunlu tutmaktadır:

"İşçinin birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. İşçinin ölümü halinde bu şart aranmaz."

Müvekkil, Kurumdan aldığı yazıyı [../../20..] tarihli [ihtarname / yazılı bildirim] ile davalı işverene tebliğ ederek iş sözleşmesini aynı tarihte sona erdirmiş, kıdem tazminatının ödenmesini talep etmiştir. Davalı işveren [ödeme yapmamış / eksik ödeme yapmıştır].

4. Fesih sebebinin bildirimde açıkça gösterildiği

Müvekkilin [../../20..] tarihli bildiriminde fesih sebebi olarak yalnızca 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine dayanan emeklilik gerekçesi gösterilmiştir; bildirimde başka bir fesih sebebine yer verilmemiştir. Bu husus, fesihle bağlılık ilkesi bakımından önem taşımaktadır.

Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 24.12.2020 tarihli, 2017/18102 E., 2020/20062 K. sayılı kararında; işçinin 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün prim şartını tamamladığını belirterek ayrıldığı, ancak daha önce keşide ettiği ihtarnamede ücretinden fazla kesinti yapılmasını fesih sebebi olarak gösterdiği olayda, "Fesihle bağlılık ilkesi uyarınca davacı bu fesih nedeni ile bağlı olup fesih gerekçesi değiştirilemez." denilerek ilk fesih gerekçesi tartışılmaksızın karar verilmesi bozma sebebi sayılmıştır.

5. Feshin, işverenin başlatmış olduğu bir sürece bağlı olmadığı

Müvekkilin iş sözleşmesini sona erdirdiği tarihte, hakkında davalı işverence başlatılmış herhangi bir soruşturma, savunma isteme yazısı, disiplin süreci veya iç denetim incelemesi bulunmamaktadır. Fesih, müvekkilin kanundan doğan hakkını kullanmasından ibarettir.

Bu ayrım, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 17.02.2020 tarihli, 2017/14500 E., 2020/2329 K. sayılı kararında açıkça ortaya konulmuştur. Kararda, işveren açısından haklı fesih nedenleri oluştuktan sonra işçinin salt fesih prosedürünü etkisiz kılmak için kendisinden kaynaklanan derhal fesih nedenlerine dayanmasının mümkün olmadığı belirtilmiş; "bu aşamada yaş hariç emeklilik kriterlerini haiz olduğu için veya yaşlılık aylığı alabilmek için işçinin iş sözleşmesini sona erdirmesinde hakkın kötüye kullanımından söz edilir." denilmiştir. Somut olayda böyle bir durum bulunmamaktadır.

6. Hakkın daha önce kullanılmadığı

Müvekkil, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının [4 / 5] numaralı bendine dayanan fesih hakkını daha önce hiçbir işverene karşı kullanmamış; bu sebebe dayanarak daha önce kıdem tazminatı almamıştır. Bu husus SGK hizmet dökümü ve işe giriş/çıkış kayıtlarından anlaşılmaktadır.

7. Kıdem tazminatının hesabı

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre "Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır." Aynı maddede, tazminata esas ücretin hesabında "işçiye sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler" de göz önünde tutulur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.10.2021 tarihli, 2018/1044 E., 2021/1233 K. sayılı kararında; "Kıdem tazminatının hesabına esas olan ücret giydirilmiş ücrettir." denilmiş ve "ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, yemek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır." biçiminde belirleme yapılmıştır.

Müvekkilin aynı işverene bağlı olarak geçen tüm hizmet süresi hesaba dahil edilmelidir. 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "İşçilerin kıdemleri, hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır."

[Varsa:] Müvekkile daha önce iş sözleşmesi feshedilmeksizin kıdem tazminatı adı altında yapılan [.......] TL ödeme avans niteliğindedir ve yasal faiziyle mahsup edilmelidir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 21.01.2021 tarihli, 2020/8030 E., 2021/1774 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararında; "İşçinin iş sözleşmesi feshedilmediği halde çeşitli nedenlerle kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avans niteliğinde sayılmalıdır. İşçinin iş sözleşmesinin feshinde kıdem tazminatına hak kazanılması durumunda işyeri ya da işyerlerinde geçen tüm hizmet sürelerine göre kıdem tazminatı hesaplanmalı, daha önce avans olarak ödenen miktar yasal faiziyle birlikte mahsup edilmelidir." denilmiştir.

Kıdem tazminatının yıllık miktarı bakımından 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesindeki üst sınır gözetilecektir.

8. Faiz

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi hâlinde uygulanacak faizi özel olarak düzenlemiştir:

"Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılacak davanın sonunda hakim gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faizin ödenmesine hükmeder. İşçinin mevzuattan doğan diğer hakları saklıdır."

Bu itibarla faiz, fesih tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden istenmektedir.

9. Usule ilişkin açıklamalar

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Müvekkil arabulucuya başvurmuş, [../../20..] tarihli son tutanak ile anlaşma sağlanamamıştır. Anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı/onaylı örneği dilekçemiz ekinde sunulmuştur.

Zamanaşımı bakımından 4857 sayılı Kanun'un Ek 3. maddesi uyarınca kıdem tazminatının zamanaşımı süresi beş yıldır; dava bu süre içinde açılmaktadır.

Alacak miktarı giydirilmiş ücretin ve hizmet süresinin bilirkişi incelemesiyle belirlenmesine bağlı olduğundan dava kısmi dava olarak açılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 109. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca talep konusunun, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılması hakkımız saklıdır.

Yetki bakımından 7036 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

• Yargıtay HGK, 14.10.2021, 2018/1044 E., 2021/1233 K. — Kıdem tazminatının hesabına esas ücret giydirilmiş ücrettir; ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak, giyecek, yemek, kira, aydınlatma ve servis yardımı gibi ödemeler hesapta dikkate alınır. Karar oy birliği ile ve kesin olarak verilmiştir.
• Yargıtay 9. HD, 24.12.2020, 2017/18102 E., 2020/20062 K. — Fesihle bağlılık ilkesi; işçi bildirdiği fesih sebebi ile bağlıdır, fesih gerekçesi sonradan değiştirilemez. Karar oybirliğiyle verilmiştir.
• Yargıtay 9. HD, 17.02.2020, 2017/14500 E., 2020/2329 K. — İşveren bakımından haklı fesih sebepleri doğduktan sonra, salt fesih sürecini etkisiz kılmak amacıyla işçinin kendisinden kaynaklanan bir fesih sebebine (yaş hariç emeklilik şartları dâhil) dayanması hakkın kötüye kullanımıdır. Karar oybirliğiyle verilmiştir.
• Yargıtay 9. HD, 21.01.2021, 2020/8030 E., 2021/1774 K. — Fesih olmaksızın kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeler avanstır; fesihte tüm hizmet süresi üzerinden hesap yapılır ve avans yasal faiziyle mahsup edilir. Bölge adliye mahkemeleri kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin karar oybirliği ile ve kesin olarak verilmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER

1475 sayılı İş Kanunu m.14; 4857 sayılı İş Kanunu m.120, Ek m.3, Geçici m.1; 5510 sayılı Kanun m.28; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 5, 6, 7; 6100 sayılı HMK m.109, 119 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

1. Müvekkile ait SGK hizmet dökümü ve işe giriş/çıkış bildirgeleri
2. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun [../../20..] tarihli yazısı (aylığa hak kazanma / sigortalılık süresi ve prim gün sayısı)
3. Kuruma yapılan başvuruya ilişkin belge
4. Müvekkilin davalıya gönderdiği [../../20..] tarihli ihtarname ve tebliğ belgesi
5. İşyeri özlük dosyasının tamamı (celbi talep olunur)
6. Ücret bordroları, banka hesap kayıtları, ücrete ek menfaatlere ilişkin belgeler
7. [Varsa] işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi
8. [Varsa] daha önce kıdem tazminatı adı altında yapılan ödemeye ilişkin belgeler
9. [../../20..] tarihli arabuluculuk son tutanağı
10. Tanık beyanları (isim ve adresleri ayrıca bildirilecektir)
11. Bilirkişi incelemesi, yemin, keşif ve her türlü yasal delil

Karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakkımız saklıdır.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla [.......] TL kıdem tazminatı alacağının, fesih tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2. Giydirilmiş ücretin, müvekkile sağlanan para ve para ile ölçülmesi mümkün tüm menfaatler dikkate alınarak belirlenmesine,
3. [Varsa] daha önce avans niteliğinde yapılan ödemenin yasal faiziyle mahsubuna,
4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

1. Vekâletname örneği
2. Arabuluculuk son tutanağı (asıl/onaylı örnek)
3. SGK yazısı ve hizmet dökümü
4. Fesih bildirimi / ihtarname ve tebliğ belgesi
5. Ücret bordroları