DMN Hukuk logosu

İş Hukuku · Örnek Dilekçe

Dayanışma Aidatı Ödeyerek Toplu İş Sözleşmesinden Yararlanma Dava Dilekçesi (6356 s. K. m.39)

Toplu iş sözleşmesinin tarafı sendikaya üye olmayan işçinin dayanışma aidatı ödeyerek sözleşmeden yararlandığının tespiti ve fark alacak talebini; yararlanmanın talep tarihinden geçerli olmasını ve Anayasa Mahkemesinin iptal kararını içerir.

Nöbetçi İş Mahkemesi

İş Hukuku dilekçelerine dön

Dilekçenin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz.

Word olarak indirUYAP (UDF) olarak indir

… NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

ARABULUCULUK SON TUTANAK TARİHİ : [../../20..]

DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALI : [Şirket Unvanı] (Vergi/MERSİS No: [...........]) [Açık adres]

KONU : Müvekkilin dayanışma aidatı ödeyerek işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlandığının tespiti ile, talep tarihinden itibaren doğan ücret ve diğer hak farklarının davalıdan tahsili talebinden ibarettir.

DAVA DEĞERİ : [.......] TL (Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak açılmıştır.)

AÇIKLAMALAR

1. Taraflar arasındaki iş ilişkisi

Müvekkil, davalı işverene ait [işyeri adı/adresi] adresindeki işyerinde [../../20..] tarihinden bu yana [unvan/görev] sıfatıyla çalışmaktadır. Son brüt aylık ücreti [.......] TL'dir.

2. İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi

Davalı işyerinde, [Sendika Adı] ile davalı işveren [veya üyesi bulunduğu işveren sendikası] arasında imzalanan [../../20..] – [../../20..] yürürlük süreli toplu iş sözleşmesi uygulanmaktadır.

Müvekkil, anılan sözleşmenin tarafı olan işçi sendikasına [üye değildir / imza tarihinde üye olup sonradan ayrılmıştır / sonradan işyerine girmiş ve üye olmamıştır].

3. Dayanışma aidatı talebi

Müvekkil, [../../20..] tarihinde davalı işverene [ve taraf işçi sendikasına] yazılı olarak başvurarak dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanmak istediğini bildirmiştir. Başvuru davalıya [../../20..] tarihinde tebliğ edilmiştir.

Davalı işveren [talebi reddetmiş / talebe rağmen toplu iş sözleşmesi hükümlerini uygulamamıştır].

4. Hukuki dayanak

6356 sayılı Kanun'un 39. maddesinin dördüncü fıkrası şu şekildedir:

"Toplu iş sözleşmesinin imzası sırasında taraf işçi sendikasına üye olmayanlar, sonradan işyerine girip de üye olmayanlar veya imza tarihinde taraf işçi sendikasına üye olup da ayrılanlar veya çıkarılanların toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmeleri, toplu iş sözleşmesinin tarafı olan işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemelerine bağlıdır. Bunun için işçi sendikasının onayı aranmaz. Dayanışma aidatı ödemek suretiyle toplu iş sözleşmesinden yararlanma, talep tarihinden geçerlidir."

Hüküm üç noktayı açıkça ortaya koymaktadır: yararlanma dayanışma aidatı ödenmesine bağlıdır, işçi sendikasının onayı aranmaz ve yararlanma talep tarihinden geçerlidir.

Anılan fıkranın dördüncü cümlesi, Anayasa Mahkemesinin 30/12/2020 tarihli ve E.: 2020/57, K.: 2020/83 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Aynı maddenin beşinci fıkrası uyarınca dayanışma aidatının miktarı, üyelik aidatından fazla olmamak kaydıyla sendika tüzüğünde belirlenir. Altıncı fıkra uyarınca faaliyeti durdurulmuş sendikalara dayanışma aidatı ödenmez.

5. Müvekkilin yararlanma koşullarını taşıdığı

Müvekkil, taraf işçi sendikasına dayanışma aidatı ödemeyi kabul etmiş ve bu yöndeki talebini yazılı olarak iletmiştir. Kanun, yararlanma için sendikanın onayını aramadığından, davalı işverenin talebi reddetme yetkisi bulunmamaktadır.

Bu itibarla müvekkil, [../../20..] tarihli talep tarihinden itibaren toplu iş sözleşmesinden yararlanmaya hak kazanmıştır.

6. Karşılaştırmaya esas işçilerin durumunun araştırılması gerektiği

Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan hakların, karşılaştırmaya esas alınan işçilere sendika üyeliği veya dayanışma aidatı nedeniyle mi, yoksa işyeri uygulaması nedeniyle mi ödendiğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin 27.11.2019 tarihli, 2017/25539 E., 2019/21616 K. sayılı kararında, bu yönde bir araştırma yapılması gerektiği belirtilmiştir. Kararda; emsal işçilerin sendika üyesi oldukları ya da dayanışma aidatı ödedikleri tarihlerin belirlenerek, toplu iş sözleşmesinde düzenlenen alacakları almalarının sendika üyeliğinden mi yoksa işyeri uygulamasından mı kaynaklandığının tespit edilmesi gerektiği ifade edilmiş; somut olayda sendikaya üye olmadığı sabit olan davacı yönünden, emsal işçilerin sendika üyesi olması ya da dayanışma aidatı ödemesi nedeniyle bu ödemeleri toplu iş sözleşmesinden yararlanarak aldıklarının anlaşılması hâlinde davacının sendika üyesi olmadan toplu iş sözleşmesinden yararlanamayacağı gözetilerek taleplerin reddine, emsal işçilerin sendika üyesi olmamasına veya dayanışma aidatı ödememesine rağmen işyeri uygulaması nedeniyle bu alacakların ödendiğinin tespiti durumunda ise ilk derece mahkemesince verildiği şekilde karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Somut olayda müvekkil, dayanışma aidatı ödemek suretiyle yararlanma talebinde bulunmuş olduğundan anılan koşulu yerine getirmiştir.

7. Doğan alacaklar

Müvekkilin talep tarihinden itibaren, toplu iş sözleşmesi ile bireysel iş sözleşmesi arasındaki farktan doğan alacakları aşağıdaki gibidir:

  • Alacak kalemi: Ücret farkı · Dönem: [../../20..] – [../../20..] · Tutar: [.......] TL
  • Alacak kalemi: İkramiye farkı · Tutar: [.......] TL
  • Alacak kalemi: Sosyal yardım farkı · Tutar: [.......] TL
  • Alacak kalemi: TOPLAM · Tutar: [.......] TL

Hesaplanacak tutardan, müvekkilin ödemekle yükümlü olduğu dayanışma aidatı mahsup edilecektir.

8. Faiz

6356 sayılı Kanun'un 53. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Toplu iş sözleşmesine dayanan eda davalarında, temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır." İşbu dava toplu iş sözleşmesine dayanan bir eda davası olduğundan faiz bu oran üzerinden talep edilmektedir.

9. Usule ilişkin açıklamalar

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "Kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda, arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." Müvekkil arabulucuya başvurmuş, [../../20..] tarihli son tutanak ile anlaşma sağlanamamıştır. Son tutanağın aslı/onaylı örneği dilekçemiz ekinde sunulmuştur.

Alacak miktarı toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanması ve bilirkişi incelemesine bağlı olduğundan dava kısmi dava olarak açılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 109. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca talep konusunun, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın tahkikatın sona ermesine kadar artırılması hakkımız saklıdır.

Yetki bakımından 7036 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca davalının yerleşim yeri ile işin yapıldığı yer mahkemeleri yetkilidir.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

  • Yargıtay 22. HD, 27.11.2019, 2017/25539 E., 2019/21616 K. — Karar oybirliğiyle verilmiştir. Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan hakların emsal işçilere sendika üyeliği veya dayanışma aidatı nedeniyle mi yoksa işyeri uygulaması nedeniyle mi ödendiğinin araştırılması gerekir. Emsal işçilerin bu ödemeleri toplu iş sözleşmesinden yararlanarak aldıklarının anlaşılması hâlinde, sendika üyesi olmayan ve dayanışma aidatı da ödemeyen işçi toplu iş sözleşmesinden yararlanamaz; ödemeler işyeri uygulamasından kaynaklanıyorsa talep kabul edilir.

HUKUKİ SEBEPLER

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu m.39, 53; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 5, 6, 7; 6100 sayılı HMK m.109, 119 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

  1. İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesi ve ekleri (celbi talep olunur)
  2. Müvekkilin [../../20..] tarihli dayanışma aidatı talebi ve tebliğ belgesi
  3. Taraf işçi sendikasının tüzüğü (dayanışma aidatı miktarı yönünden; celbi talep olunur)
  4. Müvekkile ait SGK hizmet dökümü
  5. İşyeri özlük dosyasının tamamı (celbi talep olunur)
  6. Ücret bordroları ve banka hesap kayıtları
  7. Toplu iş sözleşmesinden yararlanan işçilere ait ücret bordroları (karşılaştırma için; celbi talep olunur)
  8. [../../20..] tarihli arabuluculuk son tutanağı
  9. Tanık beyanları (isim ve adresleri ayrıca bildirilecektir)
  10. Bilirkişi incelemesi, yemin, keşif ve her türlü yasal delil

Karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakkımız saklıdır.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;

  1. Müvekkilin [../../20..] tarihli talebi ile dayanışma aidatı ödeyerek işyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesinden yararlandığının TESPİTİNE,
  2. Davanın KABULÜ ile, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla talep tarihinden itibaren doğan [.......] TL tutarındaki ücret ve diğer hak farklarının, temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline,
  3. Hesaplanacak tutardan müvekkilin ödemekle yükümlü olduğu dayanışma aidatının mahsubuna,
  4. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

  1. Vekâletname örneği
  2. Arabuluculuk son tutanağı (asıl/onaylı örnek)
  3. Dayanışma aidatı talebi ve tebliğ belgesi
  4. SGK hizmet dökümü
  5. Ücret bordroları

Metin 2026-09-22 tarihli mevzuata göre hazırlanmış ve denetlenmiştir.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlı bir örnektir; somut olayın özelliklerine göre değişiklik gerektirir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

İş Hukuku