DMN Hukuk logosu

İcra, Alacak ve Ticaret · Örnek Dilekçe

Payların Gerçek Değerinin Tespiti Talebi (TTK m.493/5)

TTK m.493/5 uyarınca devre konu payların gerçek değerinin tespiti talebidir.

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi

İcra, Alacak ve Ticaret dilekçelerine dön

Dilekçenin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz.

Word olarak indirUYAP (UDF) olarak indir

… NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI'NA

TALEP EDEN : [Ad Soyad / Unvan] (T.C. Kimlik / MERSİS No: [...........]) — [Açık adres] — ([devralan / devreden])

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

KARŞI TARAF : [Şirket Unvanı] (MERSİS No: [...........]) — [Açık adres — şirket merkezi]

KONU : Devre konu payların gerçek değerinin tespiti talebidir ([TTK m.493/5 / TTK m.493/1]).

AÇIKLAMALAR

1. Devre konu paylar [şirket unvanı]a ait [.....] adet nama yazılı paydır. Paylar [../../20..] tarihinde [iradi devir: [../../20..] tarihli pay devir sözleşmesi ile / kanuni iktisap: miras / mirasın paylaşımı / eşler arasındaki mal rejimi hükümleri / cebrî icra gereği] iktisap edilmiş; şirkete [../../20..] tarihinde onay için başvurulmuştur.

2. Şirket, [../../20..] tarihli kararı ile payları başvurma anındaki gerçek değeriyle devralmayı önererek onay istemini reddetmiştir.

TTK m.493/1 uyarınca "Şirket, esas sözleşmede öngörülmüş önemli bir sebebi ileri sürerek veya devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebilir."

TTK m.493/4 uyarınca "Paylar; miras, mirasın paylaşımı, eşler arasındaki mal rejimi hükümleri veya cebrî icra gereği iktisap edilmişlerse, şirket, payları edinen kişiye, sadece paylarını gerçek değeri ile devralmayı önerdiği takdirde onay vermeyi reddedebilir."

3. [Kanuni iktisap hâlinde — talep eden devralan ise] TTK m.493/5 uyarınca "Devralan, paylarının gerçek değerinin belirlenmesini, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden isteyebilir; bu hâlde mahkeme şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değerini esas alır. Değerleme giderlerini şirket karşılar."

4. [İradi devir hâlinde — talep eden devreden ise] Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 22.06.2021 tarihli ve 2020/338 E., 2021/5306 K. sayılı kararında; TTK m.493/4 ve m.493/5'in kanuni devir hâllerine ilişkin olduğu ve bu fıkraların iradi devir hâlleri bakımından kıyasen dahi uygulanabilirliği bulunmadığı; iradi devirde şirketin önerisinin muhatabının devreden olduğu ve devredenin, önerideki gerçek değerin belirlenmesi için mahkemeye başvurma hakkı ile korunmaya değer hukuki yararı bulunduğu belirtilmiştir. Somut olayda talep, bu karar doğrultusunda devreden tarafından ileri sürülmektedir.

5. TTK m.493/6 uyarınca "Devralan, gerçek değeri öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde bu fiyatı reddetmezse," şirketin devralma önerisini kabul etmiş sayılır. Bu nedenle gerçek değerin mahkemece karar tarihine en yakın tarih itibarıyla belirlenmesi talep olunur.

6. TTK m.494/1 uyarınca "Devir için gerekli olan onay verilmediği sürece, payların mülkiyeti ve paylara bağlı tüm haklar devredende kalır." TTK m.494/3 uyarınca "Şirket, onaylamaya ilişkin istemi, aldığı tarihten itibaren en geç üç ay içinde reddetmemişse veya ret haksızsa, onay verilmiş sayılır."

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Onaydan kaçınma klozunun muhatabı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 22.06.2021, 2020/338 E., 2021/5306 K.: TTK m.493/1'de, iradi devir hâllerine mahsus olmak üzere, şirketin devredene devre konu payları gerçek değeri üzerinden satın alma önerisinde bulunmak suretiyle pay devrine onay vermekten kaçınabileceği öngörülmüştür. Şirketin önerisinin iki hususa dayalı olması zorunludur: devre konu paylar ve bu payların başvuru anındaki gerçek değeri. Önerinin muhatabı, madde hükmünde de açıkça yazdığı üzere devredendir.

TTK m.494/1 ile uyum Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 22.06.2021, 2020/338 E., 2021/5306 K.: Bu hüküm, TTK m.494/1'deki iradi devirlerde şirket tarafından devre onay verilene değin devre konu payların mülkiyetinin ve paylara bağlı hakların devredene ait olacağı düzenlemesiyle uyum içindedir; iradi devir hâllerinde alım önerisinin devralanlara yapılması gibi bir ihtimal söz konusu değildir.

TTK m.493/5'in kapsamı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 22.06.2021, 2020/338 E., 2021/5306 K.: TTK m.493/5, m.493/4'teki kanuni devir hâllerine ve bu devirlerde payın mülkiyetinin derhal devralana intikal etmesi hükmüne uygun olarak, şirket önerisindeki gerçek değerin belirlenmesini önerinin muhatabı olan devralanın isteyebileceğini öngörmüştür; dördüncü ve beşinci fıkraların iradi devir hâlleri bakımından kıyasen dahi uygulanabilirliği yoktur.

İradi devirde devredenin dava hakkı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 22.06.2021, 2020/338 E., 2021/5306 K.: İradi devir hâllerinde, onaydan kaçınma klozunda bulunan şirketin önerisinde belirtilen gerçek değerin ne olduğunun belirlenmesi konusunda, HMK m.106 da gözetildiğinde devredenin mahkemeye başvurma hakkının ve korunmaya değer hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek işin esasına girilmesi gerekir; m.493/5 hükmünü iradi devir hâllerinde de münhasıran devralanlara tanınmış bir hak olarak yorumlamak isabetli değildir.

Ret kararının haksızlığının tespiti Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 22.06.2021, 2020/338 E., 2021/5306 K.: TTK m.494/3 uyarınca şirketin onay vermeyi reddetmiş olmasının haksızlığı ancak bir mahkeme hükmü ile belirlenebilir.

HUKUKİ SEBEPLER

6102 sayılı TTK m.490, 491, 492, 493, 494, 595, 596; 6100 sayılı HMK m.119, 382 vd. ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

  1. [../../20..] tarihli pay devir sözleşmesi (noter onaylı)
  2. Şirketin esas sözleşmesi / şirket sözleşmesi ve tadilleri, ticaret sicil kayıtları (celbi talep olunur)
  3. Pay defteri ve devre ilişkin yönetim kurulu / genel kurul kararları (celbi talep olunur)
  4. Şirketin ticari defterleri, bilanço ve gelir tabloları, envanter kayıtları (celbi talep olunur)
  5. Bilirkişi incelemesi (payın gerçek değerinin tespiti)
  6. Her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  1. Talebimizin KABULÜ ile devre konu payların GERÇEK DEĞERİNİN, TTK m.493/5 uyarınca şirketin karar tarihine en yakın tarihteki değeri esas alınarak TESPİTİNE,
  2. TTK m.493/5 uyarınca değerleme giderlerinin şirketçe karşılanmasına,
  3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Talep Eden Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

  1. Vekâletname örneği
  2. Pay devir sözleşmesi
  3. Şirkete yapılan başvuru ve ret kararı örneği

Metin 2026-09-21 tarihinde emsal Yargıtay kararları ve güncel mevzuat hükümleri yönünden yeniden denetlenmiş ve güncellenmiştir.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlı bir örnektir; somut olayın özelliklerine göre değişiklik gerektirir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

İcra, Alacak ve Ticaret