… ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ SAYIN BAŞKANLIĞI'NA

DAVACI (ACENTE) : [Ad Soyad / Unvan] (T.C. Kimlik / Vergi / MERSİS No: [...........]) [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALI (MÜVEKKİL) : [.......] A.Ş. / Ltd. Şti. (MERSİS No: [...........]) [Açık adres]

DAVA DEĞERİ : [.......] TL (kısmi dava — fazlaya ilişkin haklar saklıdır)

KONU : [../../20..] tarihli acentelik sözleşmesinin davalı tarafından [../../20..] tarihinde sona erdirilmesi nedeniyle TTK m.122 uyarınca denkleştirme tazminatının [ve TTK m.121/4 uyarınca ihbar süresine uyulmamasından doğan zararın], [sona erme / temerrüt] tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Acentelik ilişkisi

Davacı ile davalı arasında [../../20..] tarihinde [belirsiz / [..] yıl belirli] süreli acentelik sözleşmesi imzalanmış; davacı, [../../20..] tarihinden itibaren [il / bölge]'de davalının [ürünlerinin / hizmetlerinin] satışına ilişkin sözleşmelerde sürekli olarak aracılık etmiş [ve bu sözleşmeleri davalı adına yapmıştır]. TTK m.102/1 uyarınca "Ticari mümessil, ticari vekil, satış memuru veya işletmenin çalışanı gibi işletmeye bağlı bir hukuki konuma sahip olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, belirli bir yer veya bölge içinde sürekli olarak ticari bir işletmeyi ilgilendiren sözleşmelerde aracılık etmeyi veya bunları o tacir adına yapmayı meslek edinen kimseye acente denir." Davacı bu tanıma uygun olarak acente sıfatıyla faaliyet göstermiştir.

2. Sözleşmenin sona ermesi

Davalı, [../../20..] tarihli [noter ihtarnamesi / yazı] ile sözleşmeyi [../../20..] tarihi itibarıyla [haklı bir sebep göstermeksizin / üç aylık ihbar süresine uymaksızın] feshetmiştir. TTK m.121/1 uyarınca "Belirsiz bir süre için yapılmış olan acentelik sözleşmesini, taraflardan her biri üç ay önceden ihbarda bulunmak şartıyla feshedebilir." Davacının feshi haklı gösterecek herhangi bir kusurlu davranışı bulunmamaktadır.

3. Denkleştirme isteminin şartları

TTK m.122/1 uyarınca:

"Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra; a) Müvekkil, acentenin bulduğu yeni müşteriler sayesinde, sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra da önemli menfaatler elde ediyorsa, b) Acente, sözleşme ilişkisinin sona ermesinin sonucu olarak, onun tarafından işletmeye kazandırılmış müşterilerle yapılmış veya kısa bir süre içinde yapılacak olan işler dolayısıyla sözleşme ilişkisi devam etmiş olsaydı elde edeceği ücret isteme hakkını kaybediyorsa ve c) Somut olayın özellik ve şartları değerlendirildiğinde, ödenmesi hakkaniyete uygun düşüyorsa, acente müvekkilden uygun bir tazminat isteyebilir."

a) Yeni müşteriler ve davalının elde ettiği menfaat — Davacı, sözleşme süresince davalı için [.....] yeni müşteri kazandırmıştır (müşteri listesi ektedir). Bu müşteriler sözleşmenin sona ermesinden sonra da davalı ile çalışmaya devam etmekte olup davalı bu müşterilerden [yıllık [.......] TL] ciro elde etmektedir.

b) Davacının ücret kaybı — TTK m.113/1 uyarınca acente "kendi çabasıyla veya aynı nitelikteki işlemler için kazandırdığı üçüncü kişilerle kurulan işlemler için ücret isteyebilir." Davacı, sözleşme devam etseydi bu müşterilerle yapılacak işlerden [%[..] komisyon] elde edecek iken sözleşmenin sona ermesi nedeniyle bu ücret hakkını kaybetmiştir.

c) Hakkaniyet — Davacı [.....] yıl boyunca davalı için münhasıran çalışmış, kendi imkânlarıyla [şube / personel / tanıtım] yatırımı yapmış; sözleşme davacının kusuru olmaksızın sona erdirilmiştir. TTK m.122/3 uyarınca acente ancak "Müvekkilin, feshi haklı gösterecek bir eylemi olmadan, acente sözleşmeyi feshetmişse veya acentenin kusuru sebebiyle sözleşme müvekkil tarafından haklı sebeplerle feshedilmişse" denkleştirme isteminde bulunamaz; bu hâllerin hiçbiri somut olayda mevcut değildir.

4. Tazminatın miktarı

TTK m.122/2 uyarınca "Tazminat, acentenin son beş yıllık faaliyeti sonucu aldığı yıllık komisyon veya diğer ödemelerin ortalamasını aşamaz. Sözleşme ilişkisi daha kısa bir süre devam etmişse, faaliyetin devamı sırasındaki ortalama esas alınır." Davacının son beş yılda davalıdan aldığı komisyonlar sırasıyla [.......] / [.......] / [.......] / [.......] / [.......] TL olup yıllık ortalaması [.......] TL'dir. Denkleştirme tazminatının bu üst sınır gözetilerek bilirkişi marifetiyle hesaplanmasını talep ederiz.

5. Süre

TTK m.122/4 uyarınca "Denkleştirme isteminden önceden vazgeçilemez. Denkleştirme istem hakkının sözleşme ilişkisinin sona ermesinden itibaren bir yıl içinde ileri sürülmesi gerekir." Sözleşme [../../20..] tarihinde sona ermiş; davacı [../../20..] tarihli noter ihtarnamesi ile denkleştirme istemini ileri sürmüş olup işbu dava bir yıllık süre içinde açılmaktadır. (Sözleşmede yer alan vazgeçme kaydı varsa: Sözleşmenin [..] maddesindeki denkleştirme isteminden vazgeçme kaydı, TTK m.122/4'teki "Denkleştirme isteminden önceden vazgeçilemez." hükmüne aykırıdır.)

6. [İhbar süresine uyulmaması nedeniyle tazminat]

TTK m.121/4 uyarınca "Haklı bir sebep olmadan veya üç aylık ihbar süresine uymaksızın sözleşmeyi fesheden taraf, başlanmış işlerin tamamlanmaması sebebiyle diğer tarafın uğradığı zararı tazmin etmek zorundadır." Fesih tarihinde davacının aracılık ettiği ve henüz tamamlanmamış [.....] adet iş bulunmakta olup bu işlerden elde edilecek [.......] TL komisyon, ihbar süresine uyulmaması nedeniyle davacının zararıdır.

7. Görev, yetki ve arabuluculuk

Dava TTK m.4/1-(a) uyarınca ticari dava olup TTK m.5/1 uyarınca asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Dava konusu bir miktar para alacağı olduğundan TTK m.5/A uyarınca dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş; [../../20..] tarihli anlaşamama son tutanağı ekte sunulmuştur. Yetki yönünden HMK m.6 ve m.10 uyarınca [davalının yerleşim yeri / sözleşmenin ifa yeri] mahkemesi yetkilidir.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

• Yargıtay 11. HD, 30.06.2020, 2019/2876 E., 2020/3326 K. — Acentelik sözleşmesinden kaynaklanan denkleştirme tazminatı isteminde; TTK m.122 uyarınca acentenin talep edebileceği denkleştirme tazminatı son beş yıllık faaliyeti sonucu aldığı tüm ödemelerin yıllık ortalamasını aşamaz, beş yıldan daha az süren ilişkilerde azami miktar faaliyet gösterilen sürenin yıllık ortalamasıdır. Sigorta acenteliğine ilişkin olan kararda, sigortacının önemli menfaat elde edip etmediğinin tespitinde acentenin akdettiği yeni ya da yeni sayılabilecek sözleşmelerin sayısı yanında bu sözleşmeler dolayısıyla elde edilen prim miktarının da esas alınması gerektiği belirtilmiştir. Tazminat belirlenirken sözleşmenin süresi, acentenin gelir miktarı, harcanan emek ve zaman, kazandırılan müşteri sayısı, sözleşmenin sona erme nedeni ve varsa kusur oranları gibi hususlar bir bütün olarak dikkate alınmadan doğrudan azami miktar üzerinden hüküm kurulması bozma nedeni sayılmıştır (oy birliği).

HUKUKİ SEBEPLER

6102 sayılı TTK m.4, 5, 5/A, 102, 113, 121, 122; 6100 sayılı HMK m.6, 10, 109, 119; 3095 sayılı Kanun m.2 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

1. [../../20..] tarihli acentelik sözleşmesi
2. Fesih ihtarnamesi ve davacının denkleştirme istemine ilişkin ihtarnamesi
3. Müşteri listesi, davacının aracılık ettiği sözleşme ve sipariş kayıtları
4. Tarafların ticari defter ve kayıtları, davacıya yapılan komisyon ödemelerine ilişkin fatura ve banka kayıtları (celbi talep olunur)
5. Arabuluculuk anlaşamama son tutanağı
6. Bilirkişi incelemesi (denkleştirme tazminatının hesabı), tanık beyanları, yemin ve her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davamızın KABULÜ ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik [.......] TL denkleştirme tazminatının [sözleşmenin sona erdiği / temerrüt] tarihi olan [../../20..]'den itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2. [TTK m.121/4 uyarınca ihbar süresine uyulmaması nedeniyle [.......] TL zararın aynı faizle birlikte davalıdan tahsiline,]
3. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

1. Vekâletname örneği
2. Acentelik sözleşmesi örneği
3. Fesih ve denkleştirme ihtarnameleri
4. Arabuluculuk anlaşamama son tutanağı
5. Müşteri listesi ve komisyon kayıtları