DMN Hukuk logosu

Ceza · Örnek Dilekçe

Yalan Tanıklık Suçuna İlişkin Şikâyet Dilekçesi (TCK m.272)

Tanık dinlemeye yetkili merci önünde gerçeğe aykırı tanıklık yapılması nedeniyle verilen şikâyet dilekçesi; manevi unsuru, ispat ölçüsünü, nitelikli hâlleri ve etkin pişmanlığı içerir.

Cumhuriyet Başsavcılığı

Ceza dilekçelerine dön

Dilekçenin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz.

Word olarak indirUYAP (UDF) olarak indir

… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ (MAĞDUR / SUÇTAN ZARAR GÖREN) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]

SUÇ : Yalan tanıklık (TCK m.272)

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

[... Cumhuriyet Başsavcılığının 20../..... soruşturma numaralı dosyasında / ..... Mahkemesinin 20../..... esas sayılı dosyasında] şüpheli, [../../20..] tarihinde [tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul / mahkeme huzurunda / yemin ettirilerek] tanık olarak dinlenmiştir.

Şüpheli bu beyanında [gerçeğe aykırı olarak açıklanan hususlar] şeklinde gerçeğe aykırı beyanda bulunmuştur. Beyanın gerçeğe aykırı olduğu [../../20..] tarihinde [hangi delille, ne suretle] ortaya çıkmıştır.

Şüphelinin beyanının bilinçli olarak gerçekten ayrıldığını gösteren olgular şunlardır: [şüphelinin olay yerinde bulunmadığına ilişkin kayıtlar, önceki çelişkili beyanları ile birlikte değerlendirilecek maddi deliller, taraflarla ilişkisi, beyanın kazandırdığı menfaat].

2. Suç vasfı

TCK m.272/1 uyarınca "Hukuka aykırı bir fiil nedeniyle başlatılan bir soruşturma kapsamında tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye, dört aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir."

TCK m.272/2 uyarınca "Mahkeme huzurunda ya da yemin ettirerek tanık dinlemeye kanunen yetkili kişi veya kurul önünde gerçeğe aykırı olarak tanıklık yapan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir."

TCK m.272/3 uyarınca "Üç yıldan fazla hapis cezasını gerektiren bir suçun soruşturma veya kovuşturması kapsamında yalan tanıklık yapan kişi hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur."

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 08.05.2018 tarihli ve 2015/177 E., 2018/205 K. sayılı kararında; tanıklığın yemin ettirerek tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde yapılmasının suçun daha fazla ceza verilmesini gerektiren nitelikli hâlini oluşturduğu belirtilmiş; madde gerekçesinde suçun maddi unsurunun "Suçun maddî unsuru yalan söylemek veya tanıklığın konusunu oluşturan hususlar hakkındaki bilgiyi, bilerek, kısmen veya tamamen saklamaktır" şeklinde açıklandığı ve yalan söylemek deyiminin gerçeği inkâr etmeyi de kapsadığı ifade edilmiştir.

Aynı kararda, tanığın gerçeğe aykırı her beyanının bu suçu oluşturmayacağı; tanığın doğru sandığı açıklamaların objektif olarak gerçek dışı olmasının yeterli olmadığı, tanığın bilinçli olarak gerçekten ayrılmasının gerektiği belirtilmiştir. Karara göre tanık, beyanında samimi olduğu ve algıladığı olayı tamamen algılayış biçimi içinde açıkladıysa yalan beyanda bulunmuş sayılmaz; yanılma, ihmal veya bilmeyerek söylenen sözlerde suçun unsurları oluşmaz. Kararda ayrıca tanığın beyanları arasında çelişki bulunmasının tek başına suçun oluştuğunun kabulü için yeterli olmadığı, suçun tüm unsurlarının ve özellikle gerçeğe aykırı tanıklığın bilinerek ve istenerek yapıldığının şüpheye yer vermeyecek şekilde ispatlanması gerektiği vurgulanmıştır.

Somut olayda [şüphelinin beyanının hangi maddi delille çeliştiği ve bilinçli olarak gerçekten ayrıldığını gösteren olgular somut olarak açıklanarak]. Bu nedenle fiilin TCK m.272/[1 / 2 / 3] kapsamında değerlendirilmesi talep olunur.

3. Cezayı artıran hâller

TCK m.272/4 uyarınca "Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi ile ilgili olarak gözaltına alma ve tutuklama dışında başka bir koruma tedbiri uygulanmışsa, yüklenen fiili işlemediğinden dolayı hakkında beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olması koşuluyla, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır."

TCK m.272/5 uyarınca "Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde; yüklenen fiili işlemediğinden dolayı hakkında beraat kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş olması koşuluyla; yalan tanıklık yapan kişi, ayrıca kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna ilişkin hükümlere göre dolaylı fail olarak sorumlu tutulur."

TCK m.272/8 uyarınca "Aleyhine tanıklıkta bulunulan kişi hakkında hapis cezası dışında adlî veya idari bir yaptırım uygulanmışsa; yalan tanıklıkta bulunan kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

4. Etkin pişmanlık

Yukarıda anılan Ceza Genel Kurulu kararında, TCK m.274'te düzenlenen etkin pişmanlığın ("gerçeğe dönme") uygulanabilmesi için failin, yalan tanıklığa konu beyanın doğru olmadığını kabul ederek gerçeği açıklamasının arandığı; failin hangi aşamalardaki açıklamalarının yalan tanıklık eylemini oluşturduğunun ve hangi açıklamalarının gerçeğe dönme sayıldığının kararda gösterilmesi gerektiği belirtilmiştir.

5. Soruşturma koşulu

TCK m.272'de şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; suç re'sen soruşturulur. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet niteliğindedir. CMK m.253/1-(b)'de sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında bu suç yer almamaktadır.

6. Mağdur hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca mağdur, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.272, 274; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 161, 234, 237, 253 ve sair mevzuat.

DELİLLER

  1. [Dosya numarası] sayılı soruşturma / dava dosyası ile şüphelinin tanık beyan tutanakları (celbi talep olunur)
  2. Duruşmaya ilişkin ses ve görüntü kayıtları (SEGBİS) (celbi talep olunur)
  3. Beyanın gerçeğe aykırılığını gösteren maddi deliller — kamera görüntüleri, HTS kayıtları, belge ve kayıtlar (celbi talep olunur)
  4. Şüphelinin taraflarla ilişkisini gösteren kayıtlar ve banka hareketleri (celbi talep olunur)
  5. Müvekkil hakkında uygulanan koruma tedbirlerine ilişkin kararlar ve varsa beraat / kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (celbi talep olunur)
  6. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
  7. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Maddi unsur ve nitelikli hâl Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.05.2018, 2015/177 E., 2018/205 K. (oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Tanıklığın yemin ettirerek tanık dinlemeye yetkili kişi veya kurul önünde yapılması, suçun daha fazla ceza verilmesini gerektiren nitelikli hâlini oluşturur. Madde gerekçesinde suçun maddi unsuru, "Suçun maddî unsuru yalan söylemek veya tanıklığın konusunu oluşturan hususlar hakkındaki bilgiyi, bilerek, kısmen veya tamamen saklamaktır" şeklinde açıklanmıştır; yalan söylemek deyimi gerçeği inkâr etmeyi de kapsar.

Manevi unsur — bilinçli olarak gerçekten ayrılma Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.05.2018, 2015/177 E., 2018/205 K. (oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Tanığın gerçeğe aykırı her beyanı bu suçu oluşturmaz; tanığın doğru sandığı açıklamaların objektif olarak gerçek dışı olması yeterli değildir, tanığın bilinçli olarak gerçekten ayrılması gerekir. Tanık, beyanında samimi olduğu ve algıladığı olayı tamamen algılayış biçimi içinde açıkladıysa yalan beyanda bulunmuş sayılmaz.

İspat ölçüsü Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.05.2018, 2015/177 E., 2018/205 K. (oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Tanığın beyanları arasında çelişki bulunması tek başına yalan tanıklık suçunun oluştuğunun kabulü için yeterli değildir; suçun tüm unsurlarının, özellikle gerçeğe aykırı tanıklığın bilinerek ve istenerek yapıldığının şüpheye yer verilmeyecek şekilde ispatlanması gerekir.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, ilgili dosya ve tanık beyan tutanaklarının celbi, beyanın gerçeğe aykırılığını ortaya koyan delillerin toplanması ve kamu davası açılması suretiyle cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

Metin 2026-09-20 tarihli mevzuata göre hazırlanmış ve denetlenmiştir.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlı bir örnektir; somut olayın özelliklerine göre değişiklik gerektirir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Ceza