DMN Hukuk logosu

Ceza · Örnek Dilekçe

Tutuklama Kararına İtiraz ve Tahliye / Adlî Kontrol Talebi Dilekçesi (CMK m.101/5, 104, 108, 109, 268)

Tutuklama kararına karşı itiraz; tahliye veya adlî kontrol tedbiri uygulanması talebi.

Sulh Ceza Hâkimliği

Ceza dilekçelerine dön

Dilekçenin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz.

Word olarak indirUYAP (UDF) olarak indir

… SULH CEZA HÂKİMLİĞİ'NE

(İtirazı incelemek üzere yetkili mercie gönderilmek üzere)

İTİRAZ EDEN (ŞÜPHELİ/SANIK) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) Tutuklu bulunduğu yer: [.....] Ceza İnfaz Kurumu

MÜDAFİİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

SORUŞTURMA / DOSYA NO : … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20../..... Soruşturma sayılı dosyası TUTUKLAMA KARARI : … Sulh Ceza Hâkimliği'nin [../../20..] tarih ve 20../..... D.İş sayılı kararı KARARIN ÖĞRENİLME / TEBLİĞ TARİHİ : [../../20..]

KONU : Tutuklama kararına itiraz; müvekkilin tahliyesine, aksi kanaatte adlî kontrol tedbirine hükmedilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. İtiraz hakkı ve süresi

CMK m.101/5 uyarınca "Bu madde ile 100 üncü madde gereğince verilen kararlara itiraz edilebilir."

CMK m.268/1 uyarınca hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır. İşbu itiraz süresi içindedir.

CMK m.268/3-(b) uyarınca "Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrole ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan itirazların incelenmesi, yargı çevresinde bulunduğu asliye ceza mahkemesi hâkimine aittir."

2. Kararın gerekçe yönünden hukuka aykırılığı

CMK m.101/1 uyarınca tutuklama istemlerinde "mutlaka gerekçe gösterilir ve adlî kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını belirten hukukî ve fiilî nedenlere yer verilir."

CMK m.101/2 uyarınca tutuklamaya, tutuklamanın devamına veya tahliye isteminin reddine ilişkin kararlarda;

  • (a) kuvvetli suç şüphesini,
  • (b) tutuklama nedenlerinin varlığını,
  • (c) tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunu,
  • (d) adli kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını

gösteren deliller somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilir.

İtiraza konu kararda bu unsurlar somut olgularla gerekçelendirilmemiş; [kararda yalnızca kanun maddelerinin tekrarlandığı / matbu ifadelere yer verildiği / adlî kontrolün neden yetersiz kalacağının açıklanmadığı] görülmektedir.

3. Kuvvetli suç şüphesi bulunmadığı

[Dosyadaki delillerin somut olarak tartışılması: ifadeler, belgeler, kamera kayıtları, bilirkişi raporları; müvekkil aleyhine kuvvetli suç şüphesi oluşturmadığının gösterilmesi.]

4. Tutuklama nedenlerinin bulunmadığı

Müvekkilin kaçma şüphesini uyandıran somut olgu bulunmamaktadır: müvekkil [sabit ikametgâh sahibidir / [.....] adresinde ailesiyle yaşamaktadır / [işyeri] adresinde çalışmaktadır / yurt dışı bağlantısı yoktur]. Delilleri karartma ihtimali de bulunmamaktadır: [deliller toplanmış, tanıklar dinlenmiş, dijital materyaller incelenmiştir].

5. Ölçülülük ve adlî kontrol

CMK m.109/1 uyarınca "Bir suç sebebiyle yürütülen soruşturmada, 100 üncü maddede belirtilen tutuklama sebeplerinin varlığı halinde, şüphelinin tutuklanması yerine adlî kontrol altına alınmasına karar verilebilir."

CMK m.109/3'te adlî kontrol yükümlülükleri sayılmış olup bunlar arasında yurt dışına çıkamamak (a), hâkim tarafından belirlenen yerlere belirtilen süreler içinde düzenli olarak başvurmak (b), güvence yatırmak (f), konutunu terk etmemek (j), belirli bir yerleşim bölgesini terk etmemek (k) ve belirlenen yer veya bölgelere gitmemek (l) yükümlülükleri bulunmaktadır.

Somut olayda tutuklama tedbiri ölçüsüzdür; amaca adlî kontrol ile de ulaşılabilecektir.

6. Tahliye talebi ve tutukluluğun incelenmesi

CMK m.104/1 uyarınca "Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir." İkinci fıkra uyarınca bu kararlara itiraz edilebilir.

CMK m.108/1 uyarınca soruşturma evresinde, şüphelinin tutukevinde bulunduğu süre içinde ve en geç otuzar günlük süreler itibarıyla tutukluluk hâlinin devamının gerekip gerekmeyeceği hususunda, Cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hâkimi tarafından şüpheli veya müdafii dinlenilmek suretiyle karar verilir; ikinci fıkra uyarınca tutukluluk durumunun incelenmesi bu süre içinde şüpheli tarafından da istenebilir.

7. Adlî kontrolün süresi ve denetimi

CMK m.110/4 uyarınca şüpheli veya sanığın adli kontrol yükümlülüğünün devamının gerekip gerekmeyeceği hususunda en geç dört aylık aralıklarla karar verilir. CMK m.110/A uyarınca ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde adli kontrol süresi en çok iki yıl olup zorunlu hâllerde gerekçesi gösterilerek bir yıl daha uzatılabilir; ağır ceza mahkemesinin görevine giren işlerde en çok üç yıldır.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Tutuklamanın amacı Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.12.2022, 2021/298 E., 2022/791 K.: Tutuklama, şüpheli veya sanığın kaçmasını ya da delillerin karartılmasını yahut tanık, mağdur veya başkaları üzerinde baskı kurulmasını önlemek amacıyla başvurulan bir koruma tedbiridir.

Tutuklama kararının koşulları Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.12.2022, 2021/298 E., 2022/791 K.: Tutuklama kararı verilebilmesi için kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut deliller bulunmalı, bir tutuklama nedeni olmalı, ölçülülük ilkesine uyulmalı, tutuklama yasağı bulunmamalı, sanığa güvence belgesi verilmemiş olmalı, muhakeme şartı gerçekleşmeli ve muhakeme ehliyeti bulunmalıdır.

Tutuklamada takdir sistemi Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.12.2022, 2021/298 E., 2022/791 K.: Hâkim veya mahkeme, kanunda yazılı tutuklama nedenleri bulunsa dahi tutuklama kararı vermek zorunda değildir; CMK'da tutuklamada zorunluluk yerine hâkimin takdirine dayanan bir sistem getirilmiştir. Bunun sonucu olarak CMK m.100'de sayılan bütün koşulların varlığı hâlinde bile tutuklama kararı verilip verilmemesi hâkimin takdirindedir.

Katalog suçlar Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 08.12.2022, 2021/298 E., 2022/791 K.: İşlenen suçun CMK m.100/3'te sayılan katalog suçlardan olması bu takdir sisteminin istisnasını oluşturmaz; bu durumda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı da söz konusu ise tutuklama nedeninin gerçekleştiği kabul edilebilir.

HUKUKİ SEBEPLER

5271 sayılı CMK m.100, 101, 104, 108, 109, 110, 110/A, 268, 270, 271; Anayasa m.19 ve ilgili sair mevzuat.

DELİLLER

  1. … Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 20../..... Soruşturma sayılı dosyasının tamamı
  2. Tutuklama kararı ve sorgu tutanağı
  3. Müvekkilin adli sicil kaydı, ikametgâh ve çalışma belgeleri
  4. Aile ve sosyal çevre bilgilerine ilişkin belgeler
  5. Her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  1. İTİRAZIMIZIN KABULÜ ile … Sulh Ceza Hâkimliği'nin [../../20..] tarih ve 20../..... D.İş sayılı TUTUKLAMA KARARININ KALDIRILMASINA ve müvekkilin TAHLİYESİNE,
  2. Aksi kanaatte, CMK m.109 uyarınca müvekkil hakkında ADLÎ KONTROL tedbiri uygulanmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Şüpheli Müdafii Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

  1. Vekâletname / görevlendirme yazısı
  2. İkametgâh ve çalışma belgeleri

Metin 2026-09-21 tarihinde emsal Yargıtay kararları ve güncel mevzuat hükümleri yönünden yeniden denetlenmiş ve güncellenmiştir.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlı bir örnektir; somut olayın özelliklerine göre değişiklik gerektirir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Ceza