… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ (MAĞDUR) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres] — [Sendika üyesi işçi / kamu görevlisi] / [Sendika adı] (suçtan zarar gören)

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Sıfatı: işveren / işveren vekili / amir / çalışan] — [Açık adres]

SUÇ : Sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi (TCK m.118)

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

[../../20..] günü saat [..:..] sıralarında [işyeri adı ve adresi]'nde şüpheli, müvekkili [bir sendikaya üye olmaya / olmamaya / sendikanın faaliyetlerine katılmaya / katılmamaya / sendikadan ayrılmaya / sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya] zorlamak amacıyla [fiziki güç kullanmak / "..... " şeklinde sözler söyleyerek tehdit etmek / ..... ] eylemini gerçekleştirmiştir. [Olayın gelişimi — sözlerin içeriği, tekrarı, tanıklar, müvekkilin çalışma koşullarında yapılan değişiklikler].

[Sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi hâlinde:] Şüpheli ayrıca [../../20..] tarihinde [sendikanın ..... faaliyetini] [cebir / tehdit / hukuka aykırı başka bir davranış] ile engellemiştir.

2. Suç vasfı

TCK m.118/1 uyarınca "Bir kimseye karşı bir sendikaya üye olmaya veya olmamaya, sendikanın faaliyetlerine katılmaya veya katılmamaya, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevinden ayrılmaya zorlamak amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

TCK m.118/2 uyarınca "Cebir veya tehdit kullanılarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla bir sendikanın faaliyetlerinin engellenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur."

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 17.09.2019 tarihli ve 2019/285 E., 2019/554 K. sayılı kararında; birinci fıkrayla korunan hukuki yararın sendikaya üye olup olmama, sendikanın faaliyetlerine katılıp katılmama, sendikadan veya sendika yönetimindeki görevden serbestçe ayrılabilme gibi bireysel sendika hakkına ilişkin haklar olduğu, ikinci fıkrada ise kolektif sendika hakkı kapsamında sendikanın yasal faaliyetlerinin koruma kapsamında bulunduğu belirtilmiştir. Aynı karara göre suç fail bakımından bir özellik arz etmeyip herkes tarafından işlenebilir; salt işverenler değil, işçinin sendikal haklarını engelleme amacıyla hareket eden diğer işçiler de bu suçun faili olabilir. Suçun mağduru sendika üyesi olabilecek işçi, işveren ya da kamu görevlileri olup suçun zarar göreni sendikalardır.

Kararda ayrıca, suçun soyut tehlike suçu niteliğinde olduğu ve seçimlik hareketler sonucu zarar doğmasının ya da meydana çıkan zararın bir öneminin bulunmadığı; maddede sayılan amaçlar doğrultusunda hareket edilmesinin suçun tamamlanmış gibi cezalandırılabilmesi için yeterli olduğu ve bu nedenle suçun bir teşebbüs suçu niteliğinde bulunduğu ifade edilmiştir. Karara göre cebir daha çok maddi zorlamayı ifade eder; tehdit ise manevi cebir niteliğinde, ileriye dönük olarak mağdurun iradesini etkilemeye yöneliktir. Karar, işçinin ücretinde veya sosyal yardım alacaklarında sendikalı olmayan işçilere göre ayrım yapılacağından bahisle işçinin tehdit edilmesi hâlinde TCK m.118'in ilk fıkrasındaki suçun oluşacağını örnek olarak göstermiştir.

Somut olayda [şüphelinin sözlerinin ve davranışlarının cebir veya tehdit niteliği, zorlama amacı ve müvekkilin sendikal hakkıyla bağlantısı somut olgulara bağlanarak]. Bu nedenle fiilin TCK m.118/[1 / 2] kapsamında değerlendirilmesi talep olunur.

3. "Hukuka aykırı başka bir davranış" unsuru

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun yukarıda anılan 17.09.2019 tarihli kararında aktarıldığı üzere, Ceza Genel Kurulu'nun 28.11.2017 tarihli ve 1015-498 sayılı kararında; madde metninde yer alan "hukuka aykırı başka bir davranış" ifadesinden, hukuk düzeninin belirlemiş olduğu emir veya yasak biçiminde bir içeriğe sahip olan her türlü hukuk kuralına aykırı fiillerin anlaşılması gerektiği, sadece hukuka aykırılıktan bahsedildiği için bu davranışın aynı zamanda suç teşkil etmesinin gerekmediği; haksız fiiller, emniyet tedbirlerini gerektiren fiiller ve idari yaptırım gerektiren fiillerin de hukuka aykırı davranış olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Aynı kararda, hukukça haklı olan ve haksız fiil oluşturmayan sözleşmeye aykırılık veya sözleşmenin feshi durumlarında yapılan davranışın hukuka aykırı başka bir davranış olduğunun ileri sürülemeyeceği, bunların hukuksal çerçevede halli gereken başka sorunlar olduğu ifade edilmiştir.

4. Soruşturma koşulu

TCK m.118'de şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; suç re'sen soruşturulur. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet niteliğindedir. CMK m.253/1-(b)'de sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında bu suç yer almamaktadır.

5. Mağdur hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca mağdur, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.118; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 161, 234, 237, 253 ve sair mevzuat.

DELİLLER

1. Sendika üyelik kayıtları ve üyelikten çekilme bildirimleri (celbi talep olunur)
2. İşyerine ait kamera görüntüleri ve ses kayıtları (celbi talep olunur)
3. Şüpheliye ait mesaj, yazışma ve toplantı tutanakları
4. Müvekkilin özlük dosyası, ücret bordroları ve sosyal yardım kayıtları — sendikalı ve sendikasız çalışanlar arasında ayrım yapılıp yapılmadığının tespiti talebi (celbi talep olunur)
5. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres] (çalışanlar, sendika temsilcisi)
6. İlgili sendikanın yazılı beyanı ve dosyaya sunacağı belgeler
7. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Korunan hukuki yarar, fail ve mağdur Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.09.2019, 2019/285 E., 2019/554 K. (bir kısım uyuşmazlık konuları bakımından oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Birinci fıkrayla korunan hukuki yarar bireysel sendika hakkına ilişkin haklar, ikinci fıkrada ise kolektif sendika hakkı kapsamında sendikanın yasal faaliyetleridir. Suç herkes tarafından işlenebilir; salt işverenler değil, işçinin sendikal haklarını engelleme amacıyla hareket eden diğer işçiler de fail olabilir. Suçun mağduru sendika üyesi olabilecek işçi, işveren ya da kamu görevlileri; suçun zarar göreni ise sendikalardır.

Soyut tehlike suçu ve teşebbüs suçu niteliği Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.09.2019, 2019/285 E., 2019/554 K. (bir kısım uyuşmazlık konuları bakımından oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Bu suç soyut tehlike suçu niteliğinde olup seçimlik hareketler sonucu zarar doğmasının ya da meydana çıkan zararın bir önemi bulunmamaktadır. Maddede sayılan amaçlar doğrultusunda hareket edilmesi suçun tamamlanmış gibi cezalandırılabilmesi için yeterlidir; dolayısıyla bu suç bir teşebbüs suçu niteliğindedir.

Tehdide örnek hâl Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 17.09.2019, 2019/285 E., 2019/554 K. (bir kısım uyuşmazlık konuları bakımından oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): İşçinin ücretinde veya sosyal yardım alacaklarında sendikalı olmayan işçilere göre ayrım yapılacağından bahisle işçinin tehdit edilmesi hâlinde TCK m.118'in ilk fıkrasındaki suç oluşur.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, işyeri kayıtları, üyelik belgeleri ve tanık beyanlarının toplanması ve kamu davası açılması suretiyle cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)