… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

İHBAR / ŞİKÂYET EDEN : [Ad Soyad / Kurum unvanı] (T.C. Kimlik No / Vergi No: [...........]) — [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad / İşletme unvanı ve yetkilisi] (T.C. Kimlik / Vergi No: [...........]) — [Açık adres]

SUÇ : [Zehirli madde imal ve ticareti (TCK m.193) / Sağlık için tehlikeli madde temini (TCK m.194)]

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

[Seçenek A — TCK m.193] Şüpheli, [../../20..] tarihinde [açık adres]deki [işyeri / depo / üretim yeri]nde, içeriğinde zehir bulunan ve üretilmesi, bulundurulması veya satılması izne bağlı olan [maddenin adı]yı izinsiz olarak [üretmiş / bulundurmuş / satmış / nakletmiş]tir.

[Seçenek B — TCK m.194] Şüpheli, [../../20..] tarihinde [açık adres]deki işyerinde, sağlık için tehlike oluşturabilecek [maddenin adı: yapıştırıcı / boya incelticisi (tiner) / çakmak gazı / kırtasiye malzemesi vb.]yı [çocuğa / akıl hastasına / uçucu madde kullanan kişiye] [vermiş / tüketimine sunmuş]tur.

Olay [../../20..] tarihinde [kolluk tutanağı / denetim tutanağı / kamera kaydı / tanık beyanı] ile tespit edilmiştir.

2. Suç vasfı

TCK m.193/1 uyarınca "İçeriğinde zehir bulunan ve üretilmesi, bulundurulması veya satılması izne bağlı olan maddeyi izinsiz olarak üreten, bulunduran, satan veya nakleden kişi, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

TCK m.194/1 uyarınca "Sağlık için tehlike oluşturabilecek maddeleri çocuklara, akıl hastalarına veya uçucu madde kullananlara veren veya tüketimine sunan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

3. Uçucu maddelere ilişkin özel düzenleme

5898 sayılı Uçucu Maddelerin Zararlarından İnsan Sağlığının Korunmasına Dair Kanun'un 1. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "Bu Kanunun amacı; solumak, koklamak yoluyla veya başka bir şekilde kişilerde bağımlılık yapabilen ürünlerin kontrolünü sağlamak, özellikle çocukların erişimini ve kullanımını önleyerek onları bu maddelerin zararlı etkilerinden korumaktır." Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca "Bu Kanun; kırtasiye malzemesi, boya incelticisi, çakmak gazı ve benzeri maddeler ile yapıştırıcı olarak kullanılan ve uçucu madde ihtiva eden ürünleri kapsar." Bu fıkrada yer alan "boya incelticisi gibi" ibaresi, 18/10/2018 tarihli ve 7148 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle "boya incelticisi, çakmak gazı ve benzeri" şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan Kanun'un 2. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "Bu Kanun kapsamına giren ürünler, hangi amaçla olursa olsun, çocuklara satılamaz, verilemez. Çocuklar tarafından kullanılabilme ihtimalinin varlığı halinde, bu ürünler yetişkinlere de satılamaz, verilemez." Üçüncü fıkra uyarınca "Bu Kanun kapsamına giren ürünlerin üretildiği veya kullanıldığı yerlerde çocuklar çalıştırılamaz."

Kanun'un 3. maddesinin birinci fıkrası uyarınca "2 nci maddenin birinci ve üçüncü fıkralarındaki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişiler, 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun “Sağlık için tehlikeli madde temini” başlıklı 194 üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılır."

4. Araştırılması talep olunan hususlar

Somut olayda; [Seçenek A için] suça konu maddenin içeriğinde zehir bulunup bulunmadığı ile üretim, bulundurma veya satışının izne bağlı olup olmadığına ilişkin ilgili kurum yazıları ve şüphelinin izin belgesi bulunup bulunmadığı; [Seçenek B için] suça konu ürünün suç tarihi itibarıyla 5898 sayılı Kanun kapsamında olup olmadığı, mağdurun yaşı veya durumu ve ürünün şüpheli tarafından verildiği ya da tüketimine sunulduğu hususları araştırılarak suçun unsurlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesi talep olunur.

5. Soruşturma koşulu

TCK m.193 ve m.194'te şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; suçlar re'sen soruşturulur. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar niteliğindedir. CMK m.253/1-(b)'de sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında bu suçlar yer almamaktadır.

6. Suçtan zarar görenin hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca suçtan zarar görenin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca kovuşturma evresinde kamu davasına katılma hakkı saklıdır.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.193, 194; 5898 sayılı Uçucu Maddelerin Zararlarından İnsan Sağlığının Korunmasına Dair Kanun m.1, 2, 3; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 234, 237, 253 ve sair mevzuat.

DELİLLER

1. [../../20..] tarihli kolluk / denetim tespit tutanağı ve ekleri
2. Suça konu maddeye ait numune ve analiz raporu (celbi talep olunur)
3. Maddenin üretim, bulundurma veya satışının izne bağlı olup olmadığına ilişkin ilgili kurum yazısı (celbi talep olunur)
4. Şüpheliye ait izin, ruhsat ve faaliyet belgeleri (celbi talep olunur)
5. [Mağdurun yaşını gösteren nüfus kayıt örneği / durumunu gösteren sağlık kayıtları] (celbi talep olunur)
6. İşyerine ait satış kayıtları, fatura ve stok kayıtları (celbi talep olunur)
7. Olay yerine ait kamera kayıtları (celbi talep olunur)
8. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
9. Şüphelinin adli sicil kaydı
10. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

TCK m.194 ile 5898 sayılı Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 30.09.2025, 2023/16503 E., 2025/9119 K.: İşyerinde 14.07.2018 tarihinde yaşı küçük mağdurlara çakmak gazı satıldığı ve mağdurların bu gazı koklamaları nedeniyle zehirlendikleri somut olayda Daire, 5898 sayılı Kanun'un 1. maddesindeki amaç ve kapsam hükmü, 2. maddesinin birinci fıkrasındaki satış ve verme yasağı ile 3. maddesinin birinci fıkrasındaki ceza hükmünü ve TCK'nın 194. maddesini birlikte değerlendirerek sanığın sağlık için tehlikeli madde temin etme suçundan verilen mahkûmiyet kararını kanun yararına bozmuştur.

Ürünün suç tarihinde kanun kapsamında olması koşulu Yargıtay 10. Ceza Dairesi, 30.09.2025, 2023/16503 E., 2025/9119 K.: Çakmak gazı, 5898 sayılı Kanun'un 1. maddesinin ikinci fıkrası kapsamına 18.10.2018 tarihli ve 7148 sayılı Kanun'un 34. maddesiyle alınmıştır. İşyerinde yaşı küçük mağdurlara çakmak gazı satıldığı ve mağdurların bu gazı koklamaları nedeniyle zehirlendikleri olayda, suç tarihi bu değişiklikten önce olduğundan, işlendiği zamanda suç olmayan bir eylemden dolayı mahkûmiyet kararı verilemez; beraat kararı verilmesi gerekir.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, suça konu maddeye ilişkin analiz raporu ile izin ve ruhsat kayıtlarının celbi suretiyle kamu davası açılması ile cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

İhbar / Şikâyet Eden Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)