… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ (MAĞDUR) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]

SUÇ : Gizliliğin ihlali (TCK m.285)

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

[..... Cumhuriyet Başsavcılığının 20../..... soruşturma sayılı] dosyasında müvekkil hakkında [suçun adı] suçundan soruşturma yürütülmektedir. [Dosyada CMK m.157 uyarınca gizlilik kararı bulunmaktadır.]

Şüpheli [../../20..] tarihinde [gazete / internet haber sitesi / sosyal medya hesabı / televizyon programı] aracılığıyla, soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğini alenen açıklamıştır.

Açıklama; [kişi adları, tarih, yer ve işlem ayrıntılarına yer verilerek / ifade tutanağı, arama tutanağı veya iletişim tespiti içerikleri paylaşılarak] yapılmış ve müvekkil kamuoyu nezdinde suçlu olarak algılanacak şekilde hedef gösterilmiştir.

2. Suç vasfı

TCK m.285/1 uyarınca "Soruşturmanın gizliliğini alenen ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Bu suçun oluşabilmesi için;" "a) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğinin açıklanması suretiyle, suçlu sayılmama karinesinden yararlanma hakkının veya haberleşmenin gizliliğinin ya da özel hayatın gizliliğinin ihlal edilmesi," "b) Soruşturma evresinde yapılan işlemin içeriğine ilişkin olarak yapılan açıklamanın maddi gerçeğin ortaya çıkmasını engellemeye elverişli olması," "gerekir." (Maddenin birinci fıkrası 2/7/2012 tarihli ve 6352 sayılı Kanunun 92 nci maddesiyle değiştirilmiştir.)

TCK m.285/2 uyarınca "Soruşturma evresinde alınan ve soruşturmanın tarafı olan kişilere karşı gizli tutulması gereken kararların ve bunların gereği olarak yapılan işlemlerin gizliliğini ihlal eden kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır."

TCK m.285/3 uyarınca "Kanuna göre kapalı yapılması gereken veya kapalı yapılmasına karar verilen duruşmadaki açıklama veya görüntülerin gizliliğini alenen ihlal eden kişi, birinci fıkra hükmüne göre cezalandırılır. Ancak, bu suçun oluşması için, tanığın korunmasına ilişkin olarak alınan gizlilik kararına aykırılık açısından aleniyetin gerçekleşmesi aranmaz."

TCK m.285/5 uyarınca "Soruşturma ve kovuşturma evresinde kişilerin suçlu olarak algılanmalarına yol açacak şekilde görüntülerinin yayınlanması halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur."

Somut olayda şüphelinin eylemi [m.285/1 / m.285/2 / m.285/3 / m.285/5] kapsamında bulunmaktadır.

3. Korunan hukuki değer

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.02.2023 tarihli ve 2019/26 E., 2023/91 K. sayılı kararında; TCK m.285'te düzenlenen suç ile "soruşturma işlemlerinin maddî gerçeğin tespitine imkân verecek şekilde icrasının, maddî gerçeğe ulaşmak suretiyle de kişilerin, Devletten suçluların cezalandırılmasını talep etme haklarının gerçekleştirilmesinin veya suçsuz olduklarının tespitinin sağlaması ve masumiyet karinesi ile özel hayatlarına ilişkin bilgilerin gizliliğinin koruma altına alınmasının amaçlanması" hususlarına yer verilmiştir.

Aynı kararda, "kamu mercilerinin veya basının hakkında henüz kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan kişilerle ilgili suçlu oldukları algısı uyandıracak ifadeler kullanmasının ve bunların masumiyet karinesini ya da özel hayatın veya haberleşmenin gizliliğini ihlâl eder biçimde kamuya açıklamasının gizliliğin ihlali olarak değerlendirilmesi" gerektiği vurgulanmıştır.

4. Haber verme hakkının sınırı

Anılan kararda ayrıca "Hiçbir yasa bir hakkın kötüye kullanılmasını korumaz." denilerek; "bilgilenme ve haber verme hakkının, ceza adaletinin doğruluk, dürüstlük ve gerçeğe ulaşma ilkelerine uygun olarak icrasından, masumiyet karinesinden yararlanma hakkından, özel hayatın veya haberleşme içeriklerinin gizliliğinden daha üstün bir değer olmaması ve masumiyet karinesinden yararlanma ve lekelenmeme haklarının ya da özel hayatın veya haberleşmenin gizliliğinin ihlâl edildiği durumlarda, haber verme hakkının kullanıldığından bahisle fiilin hukuka uygun olduğunun ileri sürülememesi" esası benimsenmiştir.

Aynı kararda somut olay bakımından; sanığın, gizlilik kararı bulunan soruşturma dosyasına ilişkin kişilere, zaman ve mekân gibi kavramlara ayrıntılı biçimde yer vermek suretiyle, henüz haklarında soruşturma açılmamış katılanların kamuoyu nezdinde yolsuzluk yaptıkları izlenimini oluşturacak biçimde, onların suçlu sayılmama karinesinden yararlanma ve lekelenmeme hakları ile haberleşme gizliliklerini ihlal ederek suçlayıcı bir üslupla okuyucuların bilgisine sunması karşısında suçun yasal unsurlarının oluştuğu kabul edilmiştir.

5. Mağdur sıfatı ve katılma hakkı

Anılan kararda, TCK m.285'in gerekçesine atıfla "masumiyet karinesinden yararlanma hakkı ile özel hayatı veya haberleşme içeriklerinin gizliliği ihlal edilen kişinin suçun mağduru olduğuna" açıkça yer verildiği belirtilmiş; bu nedenle şikâyetçilerin "sanığın eyleminden doğrudan doğruya zarar gördükleri ve bu nedenle gizliliğin ihlali suçundan açılan kamu davasına katılma ve hükmü temyiz etme hak ve yetkilerinin bulunduğu kabul edilmelidir." sonucuna varılmıştır.

6. Cezayı artıran hâl ve suç oluşturmayan hâl

TCK m.285/4 uyarınca "Yukarıdaki fıkralarda tanımlanan suçların kamu görevlisi tarafından görevinin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi halinde, ceza yarısına kadar artırılır."

TCK m.285/6 uyarınca "Soruşturma ve kovuşturma işlemlerinin haber verme sınırları aşılmaksızın haber konusu yapılması suç oluşturmaz." Somut olayda haber verme sınırları aşılmıştır.

7. Soruşturma koşulu

TCK m.285'te şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; suç re'sen soruşturulur. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet niteliğindedir. CMK m.253/1-(b)'de sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında bu suç yer almamaktadır.

8. Mağdur hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca mağdur, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.285; 5271 sayılı CMK m.153, 157, 158, 160, 161, 234, 237, 253 ve sair mevzuat.

DELİLLER

1. Müvekkil hakkındaki soruşturma dosyası ve varsa CMK m.157 uyarınca verilen gizlilik kararı (celbi talep olunur)
2. Suça konu haber, yazı, paylaşım veya yayına ilişkin çıktılar ve ekran görüntüleri
3. Yayının yapıldığı internet sitesi / sosyal medya hesabına ilişkin kayıtlar ve IP kayıtları (celbi talep olunur)
4. Televizyon yayını söz konusu ise ilgili kurumdan yayın kayıtları (celbi talep olunur)
5. Yayının yayın tarihi ve erişim sayısını gösteren kayıtlar
6. Soruşturma belgelerinin şüpheliye hangi yolla ulaştığının tespiti için dosya inceleme ve suret alma kayıtları (celbi talep olunur)
7. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
8. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Korunan hukuki değer Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.02.2023, 2019/26 E., 2023/91 K. (asıl uyuşmazlık bakımından oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): TCK m.285'te düzenlenen suç ile soruşturma işlemlerinin maddî gerçeğin tespitine imkân verecek şekilde icrası ile masumiyet karinesi ve özel hayata ilişkin bilgilerin gizliliğinin koruma altına alınması amaçlanmıştır.

Suç oluşturan davranış Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.02.2023, 2019/26 E., 2023/91 K. (asıl uyuşmazlık bakımından oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Kamu mercilerinin veya basının, hakkında henüz kesinleşmiş yargı kararı bulunmayan kişilerle ilgili suçlu oldukları algısı uyandıracak ifadeler kullanması ve bunları masumiyet karinesini ya da özel hayatın veya haberleşmenin gizliliğini ihlâl eder biçimde kamuya açıklaması gizliliğin ihlali olarak değerlendirilir.

Haber verme hakkının sınırı Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.02.2023, 2019/26 E., 2023/91 K. (asıl uyuşmazlık bakımından oy çokluğu; özet çoğunluk gerekçesinden): Hiçbir yasa bir hakkın kötüye kullanılmasını korumaz. Masumiyet karinesinden yararlanma ve lekelenmeme haklarının ya da özel hayatın veya haberleşmenin gizliliğinin ihlâl edildiği durumlarda, haber verme hakkının kullanıldığından bahisle fiilin hukuka uygun olduğu ileri sürülemez.

Mağdur sıfatı ve katılma hakkı Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 15.02.2023, 2019/26 E., 2023/91 K. (ön sorun bakımından oy birliği): Masumiyet karinesinden yararlanma hakkı ile özel hayatı veya haberleşme içeriklerinin gizliliği ihlal edilen kişi suçun mağdurudur; bu kişiler sanığın eyleminden doğrudan doğruya zarar gördüklerinden kamu davasına katılma ve hükmü temyiz etme hak ve yetkilerine sahiptir.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, yayın ve erişim kayıtlarının celbi ile soruşturma belgelerinin ne şekilde temin edildiğinin araştırılması ve kamu davası açılması suretiyle cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)