Ceza · Örnek Dilekçe
Çocuğun Soybağını Değiştirme Suçuna İlişkin Şikâyet Dilekçesi (TCK m.231)
Çocuğun soybağının değiştirilmesi veya gizlenmesi nedeniyle verilen şikâyet dilekçesi; özel normun önceliği ilkesini ve kanundan kaynaklanan kayıt zorunluluğunu içerir.
Cumhuriyet Başsavcılığı
Dilekçenin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz.
Word olarak indirUYAP (UDF) olarak indir… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA
ŞİKÂYETÇİ (MAĞDUR / SUÇTAN ZARAR GÖREN) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]
VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]
ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]
SUÇ : Çocuğun soybağını değiştirme (TCK m.231)
SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]
AÇIKLAMALAR
1. Olay
[../../20..] tarihinde [.....] doğumlu [çocuğun adı soyadı] isimli çocuğun soybağı, şüpheli tarafından [değiştirilmiş / gizlenmiştir].
Şüphelinin eylemi somut olarak şu şekilde gerçekleşmiştir: [nüfusa gerçeğe aykırı beyanla kaydettirme / doğum bildiriminde gerçek anne veya babayı göstermeme / çocuğun başka bir kişinin çocuğu gibi kaydedilmesi vb.].
Durum [../../20..] tarihinde [DNA raporu / nüfus kayıt incelemesi / .....] ile ortaya çıkmıştır.
2. Suç vasfı
TCK m.231/1 uyarınca "Bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
TCK m.231/2 uyarınca "Özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."
Somut olayda şüphelinin eylemi [m.231/1 / m.231/2] kapsamında bulunmaktadır.
3. Özel normun önceliği
Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 21.03.2023 tarihli ve 2019/10215 E., 2023/1811 K. sayılı kararında, TCK m.231/1'de sadece çocuğun soybağı konusundaki yalan beyanın yaptırım altına alındığı belirtilerek, "özel normun önceliği" ilkesi uyarınca eylemin bütün hâlinde m.231'deki çocuğun soybağını değiştirme suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir (aynı yönde Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 29.09.2015 tarihli ve 2015/412 E., 2015/286 K. sayılı ilamı). Bu nedenle soybağı konusundaki gerçeğe aykırı beyan, ayrıca resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunu oluşturmaz.
4. Kanundan kaynaklanan kayıt zorunluluğu
Anılan kararda ayrıca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 285 ve 295 inci maddelerindeki düzenlemeler karşısında, evlilik birliği devam ederken doğan evlilik dışı çocuğun biyolojik babası üzerine derhâl kayıt edilmesinin mümkün olmadığı ve resmî nikâhlı eşin üzerine kaydedilmesinin yasadan kaynaklanan zorunluluk olduğu, bu nedenle bu durumda suçun yasal unsurları itibarıyla oluşmadığı belirtilmiştir.
Somut olayda şüphelinin eylemi bu kapsamda bulunmamaktadır; zira [çocuğun doğum tarihi itibarıyla şüpheli ile ..... arasında evlilik birliği bulunmadığı / kaydın kanundan kaynaklanan bir zorunluluğa dayanmadığı] anlaşılmaktadır.
5. Soruşturma koşulu
TCK m.231'de şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; suç re'sen soruşturulur. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet niteliğindedir. CMK m.253/1-(b)'de sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında bu suç yer almamaktadır.
6. Mağdur hakları
CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca mağdur, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir.
HUKUKİ SEBEPLER
5237 sayılı TCK m.231; 4721 sayılı TMK m.285, 295; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 161, 234, 237, 253 ve sair mevzuat.
DELİLLER
- Çocuğa ve taraflara ait nüfus kayıt örnekleri ile vukuatlı nüfus kayıt örnekleri (celbi talep olunur)
- Doğum bildirim formu ve nüfus müdürlüğü işlem evrakı (celbi talep olunur)
- Doğumun gerçekleştiği sağlık kuruluşundan doğum kayıtları, hasta kabul ve taburcu kayıtları (celbi talep olunur)
- DNA (genetik) inceleme raporu — alınması talep olunur
- Varsa soybağının reddi / babalık davası dosyası (celbi talep olunur)
- Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
- Her türlü yasal delil
EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE
Özel normun önceliği Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 21.03.2023, 2019/10215 E., 2023/1811 K.: TCK m.231/1'de sadece çocuğun soybağı konusundaki yalan beyan yaptırım altına alındığından, "özel normun önceliği" ilkesi uyarınca eylem bütün hâlinde m.231'deki çocuğun soybağını değiştirme suçunu oluşturur.
Kanundan kaynaklanan kayıt zorunluluğu Yargıtay 11. Ceza Dairesi, 21.03.2023, 2019/10215 E., 2023/1811 K.: 4721 sayılı TMK'nın 285 ve 295. maddeleri karşısında, evlilik birliği devam ederken doğan evlilik dışı çocuğun biyolojik babası üzerine derhâl kayıt edilmesi mümkün olmayıp resmî nikâhlı eşin üzerine kaydedilmesi yasadan kaynaklanan zorunluluk olduğundan, bu durumda suçun yasal unsurları itibarıyla oluşmaz.
SONUÇ VE İSTEM
Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, nüfus ve sağlık kuruluşu kayıtlarının celbi ile genetik inceleme yaptırılması ve kamu davası açılması suretiyle cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]
Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)
Metin 2026-09-20 tarihli mevzuata göre hazırlanmış ve denetlenmiştir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlı bir örnektir; somut olayın özelliklerine göre değişiklik gerektirir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.
Aynı bloktan

