… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ (SUÇTAN ZARAR GÖREN) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres] — [Çocuğun velisi / vasisi / bakım ve gözetimini üstlenen kimse]

MAĞDUR ÇOCUK : [Ad Soyad] — [Doğum tarihi: ../../20..]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Çocukla hısımlık derecesi] — [Açık adres]

SUÇ : Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (TCK m.234)

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

Mağdur çocuk [Ad Soyad], [../../20..] doğumlu olup suç tarihinde on altı yaşını bitirmemiştir. Çocuğun velayeti [../../20.. tarihli ve ..... sayılı ..... Aile Mahkemesi kararı ile] müvekkile bırakılmıştır / çocuk müvekkilin [velayeti / vesayeti / bakım ve gözetimi] altındadır.

Şüpheli, çocuğun [velayet yetkisi elinden alınmış anası/babası / üçüncü derece dâhil kan hısmı (amca, dayı, hala, teyze) / ..... ] sıfatını taşımakta olup, [../../20..] günü saat [..:..] sıralarında [olay yeri] adresinde çocuğu müvekkilin yanından [cebir veya tehdit kullanmaksızın / cebir veya tehdit kullanarak] [kaçırmış / alıkoymuştur]. [Olayın gelişimi — çocuğun nereden alındığı, nereye götürüldüğü, alıkoymanın süresi, iade taleplerine verilen cevaplar].

2. Suç vasfı

TCK m.234/1 uyarınca "Velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya babanın ya da üçüncü derece dahil kan hısmının, onaltı yaşını bitirmemiş bir çocuğu veli, vasi veya bakım ve gözetimi altında bulunan kimsenin yanından cebir veya tehdit kullanmaksızın kaçırması veya alıkoyması halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur."

TCK m.234/2 uyarınca "Fiil cebir veya tehdit kullanılarak işlenmiş ya da çocuk henüz oniki yaşını bitirmemiş ise ceza bir katı oranında artırılır."

TCK m.234/3 uyarınca "Kanunî temsilcisinin bilgisi veya rızası dışında evi terk eden çocuğu, rızasıyla da olsa, ailesini veya yetkili makamları durumdan haberdar etmeksizin yanında tutan kişi, şikâyet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 30.04.2025 tarihli ve 2023/326 E., 2025/194 K. sayılı kararında; madde gerekçesine göre bu suçla korunan hukuki değerin veli ya da vasinin çocuk üzerinde sahip olduğu velayet veya vesayet hakkı olduğu belirtilmiştir. Aynı karara göre suçun faili velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya baba ya da üçüncü derece dâhil kan hısımlarıdır; bu nedenle söz konusu suç faili bakımından özgü bir suç olarak düzenlenmiştir. Kararda, maddedeki kan hısımlığının derecesinin hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olduğu (TMK m.17) ve bu anlamda çocuk ile ana-babası arasında birinci dereceden, büyükanne-büyükbabası ve kardeşleri arasında ikinci dereceden, amca, dayı, hala ve teyzesi arasında ise üçüncü dereceden kan hısımlığı bulunduğu açıklanmıştır.

Aynı kararda, çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunun kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna göre asli norm olarak düzenlendiği belirtilmiş; evlilik dışı birlikte yaşayan sanık ile şikâyetçinin müşterek çocuğunu tanıma senedi ile tanıyan sanığın, çocuğu şikâyetçinin yanından kaçırıp alıkoyduğu somut olayda, mağdurun üçüncü derece dâhil kan hısımları arasında yer alan sanığın eyleminin, TCK m.109'da düzenlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna göre asli norm niteliğinde bulunan TCK m.234/1-2 kapsamında çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir.

Somut olayda [şüphelinin çocukla hısımlık derecesi, çocuğun yaşı, kaçırma veya alıkoymanın biçimi ve süresi ile cebir veya tehdit kullanılıp kullanılmadığı somut olgulara bağlanarak]. Bu nedenle fiilin TCK m.234/[1 / 1-2 / 3] kapsamında değerlendirilmesi talep olunur.

3. Muhakeme şartları ve uzlaştırma

TCK m.234/1 ve m.234/2'de şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; bu hâller re'sen soruşturulur. TCK m.234/3'te düzenlenen hâl ise şikâyete bağlıdır. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet niteliğindedir.

CMK m.253/1-(b)'nin 10 numaralı alt bendi uyarınca "Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması (madde 234)" suçu uzlaştırma kapsamındadır. Müvekkilin uzlaştırma teklifine ilişkin beyanı, CMK m.253 ve m.254'te öngörülen usule göre alınmak üzere saklı tutulmaktadır.

4. Suçtan zarar görenin hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca suçtan zarar gören, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.109, 234; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 161, 234, 237, 253, 254 ve sair mevzuat.

DELİLLER

1. Çocuğun nüfus kayıt örneği (yaşın tespiti bakımından) ve hısımlık ilişkisini gösteren kayıtlar (celbi talep olunur)
2. Velayet / vesayet kararı ve varsa kişisel ilişki düzenlemesine ilişkin mahkeme kararı (celbi talep olunur)
3. Olay yerine ve güzergâha ait kamera görüntüleri (celbi talep olunur)
4. Kolluk ihbar ve kayıp bildirim kayıtları (celbi talep olunur)
5. Şüpheli ve müvekkile ait HTS kayıtları ve baz istasyonu bilgileri (celbi talep olunur)
6. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
7. Çocuğun okul devam kayıtları ve sağlık kayıtları (celbi talep olunur)
8. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Korunan hukuki değer ve suçun özgü suç niteliği Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 30.04.2025, 2023/326 E., 2025/194 K.: Madde gerekçesine göre bu suçla korunan hukuki değer, veli ya da vasinin çocuk üzerinde sahip olduğu velayet veya vesayet hakkıdır. Suçun faili velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya baba ya da üçüncü derece dâhil kan hısımlarıdır; bu nedenle suç, faili bakımından özgü bir suç olarak düzenlenmiştir.

Kan hısımlığının derecesi Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 30.04.2025, 2023/326 E., 2025/194 K.: Maddedeki kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur (TMK m.17). Çocuk ile ana-babası arasında birinci dereceden, büyükanne-büyükbabası ve kardeşleri arasında ikinci dereceden, amca, dayı, hala ve teyzesi arasında ise üçüncü dereceden kan hısımlığı bulunmaktadır.

Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu karşısındaki durumu Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 30.04.2025, 2023/326 E., 2025/194 K.: Çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçu, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna göre asli norm olarak düzenlenmiştir. Evlilik dışı birlikte yaşayan sanık ile şikâyetçinin müşterek çocuğunu tanıma senedi ile tanıyan sanığın, çocuğu şikâyetçinin yanından kaçırıp alıkoyduğu somut olayda; mağdurun üçüncü derece dâhil kan hısımları arasında yer alan sanığın eyleminin, TCK m.109'da düzenlenen kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçuna göre asli norm niteliğinde bulunan TCK m.234/1-2 kapsamında çocuğun kaçırılması ve alıkonulması suçunu oluşturduğu kabul edilmiştir.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, çocuğun bulunması ve müvekkile teslimi için gerekli tedbirlerin alınması, nüfus ve velayet kayıtları ile iletişim ve görüntü kayıtlarının toplanması ve kamu davası açılması suretiyle cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)