… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ (İHBAR EDEN / SUÇTAN ZARAR GÖREN) : [Ad Soyad / Kurum unvanı] (T.C. Kimlik No / Vergi No: [...........]) — [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] — [işletme unvanı ve sıfatı] — [Açık adres]

SUÇ : Çevrenin taksirle kirletilmesi (TCK m.182)

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres / mevkii]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

[İşletme adı ve adresi]nde [../../20..] tarihinde yapılan denetimde; işletmede oluşan [atık su / atık / artık]ın [arıtma tesisine verilmeksizin doğrudan alıcı ortama verildiği], söz konusu atık su için [arıtma tesisinin çalıştırılmadığı] ve alıcı ortama verilen atıktan alınan numunenin ilgili yönetmelikte öngörülen sınır değerleri sağlamadığı tespit edilmiştir.

Bu suretle [dere / göl / tarım arazisi / mera] olan [yer adı] mevkiinde [su / toprak / hava] kirliliğine sebebiyet verilmiştir.

2. Suç vasfı

TCK m.182/1 uyarınca "Çevreye zarar verecek şekilde, atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya verilmesine taksirle neden olan kişi, adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu atık veya artıkların, toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakması halinde, iki aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur."

TCK m.182/2 uyarınca "İnsan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine, hayvanların veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek niteliklere sahip olan atık veya artıkların toprağa, suya veya havaya taksirle verilmesine neden olan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

3. Kasten ve taksirle kirletme ayrımı

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 13.06.2023 tarihli ve 2021/10340 E., 2023/19801 K. sayılı kararında; çevrenin kasten kirletilmesi suçundan açılan davada, dosya kapsamına ve bilirkişi raporuna göre sanığın eyleminin çevrenin taksirle kirletilmesi suçunu oluşturduğu, bu suçun TCK m.75 gereğince ön ödemeye tabi olduğu ve sanığın ön ödeme ihtarına süresi içinde uyduğu anlaşıldığından, Yerel Mahkemenin ön ödeme nedeniyle verdiği düşme kararına yönelik gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Somut olayda; eylemin TCK m.181 kapsamında kasten mi yoksa TCK m.182 kapsamında taksirle mi işlendiğinin, çevre mühendisi ve ilgili teknik uzmanlardan oluşan bilirkişi incelemesi ile belirlenmesi talep olunur.

4. Kalıcı etki ve nitelikli hâl

[Atık veya artıkların toprakta, suda veya havada kalıcı etki bırakıp bırakmadığı TCK m.182/1'in ikinci cümlesi bakımından] tespit edilmelidir. [Atığın insan veya hayvanlar açısından tedavisi zor hastalıkların ortaya çıkmasına, üreme yeteneğinin körelmesine ya da hayvan veya bitkilerin doğal özelliklerini değiştirmeye neden olabilecek nitelikte olup olmadığı TCK m.182/2 bakımından] araştırılmalıdır.

5. Soruşturma koşulu ve önödeme

TCK m.182'de şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; suç re'sen soruşturulur. İşbu dilekçe CMK m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet niteliğindedir. CMK m.253/1-(b)'de sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında bu suç yer almamaktadır.

TCK m.75'te yer alan listenin (a) bendinin 4 numaralı alt bendi uyarınca "Çevrenin taksirle kirletilmesi (182 nci maddenin birinci fıkrası)," suçu önödeme kapsamındadır. Aynı madde uyarınca "Bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı önödeme hükümleri uygulanmaz."

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 12.05.2026 tarihli ve 2026/283 E., 2026/9152 K. sayılı kararında; çevrenin taksirle kirletilmesi suçunun 02.12.2016 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi ile değişik TCK m.75 uyarınca önödeme kapsamına alındığı; bu nedenle mahkemece sanığa usulüne uygun şekilde önödeme ihtarı yapılıp sonucuna göre hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunduğu gözetilmeden mahkûmiyet kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

6. Suçtan zarar görenin hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca kovuşturma evresinde kamu davasına katılma hakkı saklıdır.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.75, 181, 182; 2872 sayılı Çevre Kanunu m.2; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 223, 234, 237, 253 ve sair mevzuat.

DELİLLER

1. Denetim tutanağı (celbi talep olunur)
2. Numune alma tutanağı (celbi talep olunur)
3. Atıksu analiz sonucu / laboratuvar analiz raporu (celbi talep olunur)
4. İdari yaptırım kararı (celbi talep olunur)
5. İşletmeye ait çevre izni, deşarj izni ve arıtma tesisi işletme kayıtları (celbi talep olunur)
6. Bilirkişi raporu (eylemin kasten mi taksirle mi işlendiği, kalıcı etki ve atığın niteliği yönünden)
7. Olay yerine ait fotoğraf ve video kayıtları
8. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
9. Şüphelinin adli sicil kaydı
10. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Eylemin taksirle kirletme olarak nitelendirilmesi ve deliller Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 13.06.2023, 2021/10340 E., 2023/19801 K.: Çevrenin kasten kirletilmesi suçundan açılan davada, dosya kapsamına ve bilirkişi raporuna göre sanığın eyleminin çevrenin taksirle kirletilmesi suçunu oluşturduğu, bu suçun TCK m.75 gereğince ön ödemeye tabi olduğu ve sanığın ön ödeme ihtarına süresi içinde uyduğu anlaşıldığından, Yerel Mahkemenin ön ödeme nedeniyle verdiği düşme kararına yönelik gerekçesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Önödeme ihtarının zorunluluğu Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 12.05.2026, 2026/283 E., 2026/9152 K.: Çevrenin taksirle kirletilmesi suçu, 6763 sayılı Kanun'un 12 nci maddesi ile değişik TCK m.75 uyarınca önödeme kapsamındadır; bu nedenle usulüne uygun şekilde önödeme ihtarı yapılıp sonucuna göre hukuki durumun değerlendirilmesi zorunludur.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, denetim ve analiz belgelerinin celbi ile bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle kamu davası açılması, bu kapsamda TCK m.75 uyarınca önödeme hükümlerinin uygulanma koşullarının da gözetilmesini saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)