… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI'NA

ŞİKÂYETÇİ (MAĞDUR / KANUNİ TEMSİLCİ) : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) — [Adres / KEP / UETS adresi]

ŞÜPHELİ : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [Açık adres]

SUÇ : Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali (TCK m.233)

SUÇ TARİHİ VE YERİ : [../../20..] — [açık adres]

AÇIKLAMALAR

1. Olay

Şüpheli, [müvekkilin eşi / çocuğunun babası / annesi] olup, aile hukukundan doğan [bakım / eğitim / destek olma] yükümlülüğü altındadır. [../../20..] tarihinden itibaren şüpheli bu yükümlülüğünü [hiç yerine getirmemiş / ..... şeklinde ihlal etmiştir]. [Olayın gelişimi — yükümlülüğün kaynağı, ihlalin başlangıcı ve süresi, mağdurların durumu, şüphelinin ekonomik ve sosyal durumu].

Müvekkil bu durumu [../../20..] tarihinde öğrenmiş olup, işbu şikâyet yasal süresi içinde yapılmaktadır.

2. Suç vasfı ve güncel mevzuat

Önemli uyarı: TCK m.233, 8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle değiştirilmiştir. Resmî dipnota göre bu değişiklikle maddenin birinci fıkrasında yer alan "bir yıla" ibaresi "üç aydan iki yıla", ikinci fıkrasında yer alan "üç aydan bir yıla" ibaresi "altı aydan iki yıla", üçüncü fıkrasında yer alan "üç aydan bir yıla" ibaresi "bir yıldan üç yıla" şeklinde değiştirilmiş; ayrıca maddeye yeni bir dördüncü fıkra eklenmiştir. Aşağıdaki metin, maddenin güncel hâlidir.

TCK m.233/1 uyarınca "Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi, şikayet üzerine, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

TCK m.233/2 uyarınca "Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış bulunduğunu bildiği evli olmayan bir kadını çaresiz durumda terk eden kimseye, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir."

TCK m.233/3 uyarınca "Velayet hakları kaldırılmış olsa da, itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılması ya da onur kırıcı tavır ve hareketlerin sonucu maddi ve manevi özen noksanlığı nedeniyle çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya baba, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır."

TCK m.233/4 uyarınca "(Ek:8/8/2026-7593/3 md.) Birinci ve üçüncü fıkralarda tanımlanan fiiller nedeniyle çocuğun kasten öldürme (madde 81, 82) ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (madde 87, fıkra 2 ve 4) suçunu işlemesi halinde şikayet aranmaksızın, faile bu madde uyarınca verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır."

Somut olayda [şüphelinin yükümlülüğünün kaynağı, ihlalin biçimi ve süresi ile mağdurlar üzerindeki etkisi somut olgulara bağlanarak]. Bu nedenle fiilin TCK m.233/[1 / 2 / 3] kapsamında değerlendirilmesi talep olunur.

3. Zincirleme suç

Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 11.02.2025 tarihli ve 2022/4790 E., 2025/2464 K. sayılı kararında, somut dosyada 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesi uygulanırken mağdur sayısı dikkate alınıp artırım oranının alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiğinin gözetilmediği, ancak aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı belirtilerek mahkûmiyet hükmü onanmıştır. Somut olayda mağdur sayısı [.....] olup bu husus gözetilerek uygulama yapılması talep olunur.

4. Muhakeme şartları

TCK m.233/1'de düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. TCK m.73/1 uyarınca "Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olan suç hakkında yetkili kimse altı ay içinde şikayette bulunmadığı takdirde soruşturma ve kovuşturma yapılamaz." TCK m.73/2 uyarınca bu süre, zamanaşımı süresini geçmemek koşuluyla, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve failin kim olduğunu bildiği veya öğrendiği günden başlar. TCK m.233/2 ve m.233/3'te şikâyet koşuluna yer verilmemiştir; TCK m.233/4'te de açıkça "şikayet aranmaksızın" ibaresine yer verilmiştir.

Şikâyete bağlı suçlar CMK m.253/1-(a) uyarınca uzlaştırma kapsamındadır. Müvekkilin uzlaştırma teklifine ilişkin beyanı, CMK m.253 ve m.254'te öngörülen usule göre alınmak üzere saklı tutulmaktadır.

5. Mağdur hakları

CMK m.234/1-(a) uyarınca müvekkilin soruşturma evresinde delillerin toplanmasını isteme, soruşturmanın gizlilik ve amacını bozmamak koşuluyla Cumhuriyet savcısından belge örneği isteme, CMK m.153'e uygun olmak koşuluyla vekili aracılığıyla soruşturma belgelerini ve elkonulan ve muhafazaya alınan eşyayı inceletme ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına kanunda yazılı usule göre itiraz hakları bulunmaktadır. CMK m.237/1 uyarınca mağdur, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir.

HUKUKİ SEBEPLER

5237 sayılı TCK m.43, 73, 233; 5271 sayılı CMK m.153, 158, 160, 161, 234, 237, 253, 254 ve sair mevzuat.

DELİLLER

1. Nüfus kayıt örneği ve aile kütüğü kayıtları (celbi talep olunur)
2. Varsa nafaka ilamı, velayet ve kişisel ilişki kararları ile icra takip dosyası (celbi talep olunur)
3. Şüphelinin gelir, malvarlığı ve SGK kayıtları — ödeme gücünün tespiti talebi (celbi talep olunur)
4. Mağdurların okul kayıtları, sağlık kayıtları ve sosyal inceleme raporu talebi
5. Tanık beyanları — [Ad Soyad, adres]
6. Taraflar arasındaki yazışma ve mesajlar
7. Her türlü yasal delil

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI — KONU BAŞLIKLARINA GÖRE

Zincirleme suç ve artırım oranı Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 11.02.2025, 2022/4790 E., 2025/2464 K.: Somut dosyada 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesi uygulanırken mağdur sayısı dikkate alınıp artırım oranının alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi gerektiği gözetilmemiş ise de aleyhe temyiz olmadığından bozma yapılamayacağı belirtilerek mahkûmiyet hükmü onanmıştır.

Suçun konusu ve unsurlarının bulunmaması Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 16.06.2020, 2019/10115 E., 2020/7374 K.: TCK m.233/1'de düzenlenen suçta, aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünün ihlali yaptırıma bağlanmıştır; yargılamaya konu somut olayda sanığın katılana yönelik eylemlerinin atılı suçu oluşturmadığı gözetilmeden beraati yerine mahkûmiyetine karar verilmesi Kanuna aykırı bulunarak hüküm bozulmuştur.

SONUÇ VE İSTEM

Şüpheli hakkında soruşturma başlatılarak, nüfus ve gelir kayıtları ile mağdurların durumuna ilişkin delillerin toplanması ve kamu davası açılması suretiyle cezalandırılmasını saygılarımızla talep ederiz. [../../20..]

Şikâyetçi Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)