… NÖBETÇİ SULH HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

(Vesayet makamı sıfatıyla)

TALEP EDEN : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adres] — Kısıtlanması istenen kişinin [yakınlık derecesi]'dir.

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

HAKKINDA KISITLAMA İSTENEN : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — [../../19..] doğumlu [Açık adres — yerleşim yeri]

KONU : Hakkında kısıtlama istenen kişinin kısıtlanarak kendisine vasi atanması talebidir.

AÇIKLAMALAR

1. Mevcut durum

Hakkında kısıtlama istenen [Ad Soyad], müvekkilin [annesi / babası / kardeşi / eşi] olup [../../19..] doğumludur ve [açık adres] adresinde ikamet etmektedir.

[Somut durumun anlatımı: sağlık durumu, günlük işlerini görebilme kapasitesi, bakım ihtiyacı, malvarlığını yönetme durumu — tarih ve olaylarla.]

2. Kısıtlama sebebi

• [Seçenek A — Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı] TMK m.405/1 uyarınca "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır."
• [Seçenek B — Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim] TMK m.406 uyarınca "Savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetmesi sebebiyle kendisini veya ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan ve bu yüzden devamlı korunmaya ve bakıma muhtaç olan ya da başkalarının güvenliğini tehdit eden her ergin kısıtlanır."

3. Resmî sağlık kurulu raporu zorunluluğu

TMK m.409/2 uyarınca "Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir." Aynı fıkranın (2/3/2024 tarihli 7499 sayılı Kanun'la değişik) cümlesi uyarınca resmî sağlık kurulu raporunun tanzimi için gereklilik bulunması hâlinde TMK m.436 hükümleri uygulanır. Hâkim, karar vermeden önce kurul raporunu göz önünde tutarak kısıtlanması istenen kişiyi dinleyebilir.

Aynı maddenin birinci fıkrası uyarınca "Bir kimse dinlenilmeden savurganlığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetimi veya isteği sebebiyle kısıtlanamaz."

Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin 2016/3870 E., 2016/8019 K. sayılı ve 16.05.2016 tarihli kararında; kısıtlanması talep edilen kişi hakkında göz hastalıkları açısından vasi tayini gerekmediği belirtilen ancak akıl sağlığı yönünden bir tespite yer verilmeyen somut sağlık kurulu raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olmadığı belirtilmiştir.

Anılan kararda yapılacak iş şöyle gösterilmiştir: kısıtlanması istenilen kişinin tam teşekküllü bir devlet hastanesine sevk edilerek muayenesinin yaptırılması ve TMK m.405'te yer alan kısıtlama sebebinin bulunup bulunmadığının resmî sağlık kurulu raporu ile tespiti; savurganlık, kötü yaşama tarzı veya malvarlığını kötü yönetme iddiasına ilişkin olarak da taraflara delilleri sorularak toplanması ve tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi. Kararda ayrıca, mahkemece TMK m.406 yönünden herhangi bir araştırma ve değerlendirme yapılmamış olmasının da bozma sebebi sayıldığı görülmektedir.

4. Vasi atanması

TMK m.413/1 uyarınca "Vesayet makamı, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atar."

TMK m.414 uyarınca "Haklı sebepler engel olmadıkça, vesayet makamı, vesayet altına alınacak kişinin öncelikle eşini veya yakın hısımlarından birini, vasilik koşullarına sahip olmaları kaydıyla bu göreve atar. Bu atamada yerleşim yerlerinin yakınlığı ve kişisel ilişkiler göz önünde tutulur."

Müvekkil, hakkında kısıtlama istenen kişinin [yakınlık derecesi] olup uzun süredir bakımını fiilen üstlenmektedir; vasi olarak atanmasında herhangi bir engel bulunmamaktadır.

5. Görev ve yetki

TMK m.411 uyarınca "Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir." HMK m.382/2-(b) bendinin 19. sırası uyarınca vesayet işleri çekişmesiz yargı işidir; m.383 uyarınca görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesidir. HMK m.385 uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde basit yargılama usulü uygulanır ve aksine hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

• Yargıtay 18. HD, 16.05.2016, 2016/3870 E., 2016/8019 K. — TMK m.405 ve 406 uyarınca kısıtlama sebepleri; m.409 uyarınca akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle kısıtlamaya ancak resmî sağlık kurulu raporu üzerine karar verilir. Somut olayda, kısıtlanması talep edilen hakkında göz hastalıkları açısından vasi tayini gerekmediği belirtilen ancak akıl sağlığı yönünden bir tespite yer verilmeyen sağlık kurulu raporunun hüküm kurmaya elverişli ve yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır; kısıtlanması istenen kişi tam teşekküllü bir hastaneye sevk edilerek muayenesi yaptırılmalı ve m.406 kapsamındaki iddialar yönünden de taraflara delilleri sorularak araştırma yapılmalıdır.

HUKUKİ SEBEPLER

4721 sayılı TMK m.404, 405, 406, 409, 411, 413, 414, 419, 436; 6100 sayılı HMK m.382, 383, 384, 385, 119 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

1. Hakkında kısıtlama istenen kişinin nüfus aile kayıt örneği ve adres kayıtları (celbi talep olunur)
2. Tam teşekküllü hastaneden alınacak resmî sağlık kurulu raporu
3. Mevcut hastane kayıtları ve tedavi evrakı (celbi talep olunur)
4. Hakkında kısıtlama istenen kişinin tapu, araç, banka ve SGK kayıtları (celbi talep olunur)
5. Hakkında kısıtlama istenen kişinin ve müvekkilin mahkemece dinlenmesi
6. Müvekkilin adlî sicil kaydı (celbi talep olunur)
7. Tanık beyanları ve her türlü yasal delil

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Hakkında kısıtlama istenen [Ad Soyad]'ın tam teşekküllü bir hastaneye sevki ile TMK m.409/2 uyarınca resmî sağlık kurulu raporu alınmasına,
2. Talebin KABULÜ ile [Ad Soyad]'ın TMK m.[405 / 406] uyarınca KISITLANMASINA,
3. TMK m.413 ve 414 uyarınca müvekkil [Ad Soyad]'ın VASİ OLARAK ATANMASINA,
4. Kararın kesinleşmesi hâlinde TMK m.410 uyarınca kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde İLÂNINA,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin takdirine

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Talep Eden Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

1. Vekâletname örneği
2. Nüfus kayıt örnekleri
3. Mevcut sağlık raporları ve tedavi evrakı