DMN Hukuk logosu

Aile ve Miras · Örnek Dilekçe

Mirasçılıktan Çıkarma Tasarrufuna İtiraz ve İptali Dava Dilekçesi (TMK m.510-512)

Mirasçılıktan çıkarma tasarrufuna itiraz ve iptali istemine ilişkin dava dilekçesi; TMK m.510'daki çıkarma sebeplerini, m.512 uyarınca ispat yükünün çıkarmadan yararlanana ait olmasını, sebebin ispat edilememesi hâlinde tasarrufun saklı pay dışında yerine getirilmesini ve açık yanılma hâlinde geçersizliği içerir.

Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi

Aile ve Miras dilekçelerine dön

Dilekçenin düzenlenebilir hâlini indirebilirsiniz.

Word olarak indirUYAP (UDF) olarak indir

… NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — (mirasçılıktan çıkarılan saklı paylı mirasçı) [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALILAR :

  1. [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) — (çıkarmadan yararlanan mirasçı / vasiyet alacaklısı)
  2. [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adresler]

MİRASBIRAKAN : [Ad Soyad] — Ölüm tarihi: [../../20..]

KONU : Mirasbırakanın [../../20..] tarihli vasiyetnamesindeki müvekkilin mirasçılıktan çıkarılmasına ilişkin tasarrufa itirazımız ile bu tasarrufun [açık yanılma sebebiyle geçersizliğinin tespitine / çıkarma sebebi ispat edilemediğinden müvekkilin saklı payı dışında yerine getirilmesine] karar verilmesi talebinden ibarettir.

DAVA DEĞERİ : [.......] TL (müvekkilin saklı payının değeri)

AÇIKLAMALAR

1. Mirasçılık sıfatı ve saklı pay

Mirasbırakan [Ad Soyad], [../../20..] tarihinde vefat etmiştir. Müvekkil, mirasbırakanın [altsoyu / anası-babası / eşi] olup TMK m.506 uyarınca saklı paylı mirasçıdır.

2. Mirasçılıktan çıkarma tasarrufu

Mirasbırakanın [../../20..] tarihli [resmî / el yazılı] vasiyetnamesinde müvekkilin "[vasiyetnamedeki ifade]" gerekçesiyle mirasçılıktan çıkarıldığı belirtilmiştir. Vasiyetname [.....] Sulh Hukuk Mahkemesi'nin [....../.....] Tereke sayılı dosyasında [../../20..] tarihinde açılmış ve müvekkile [../../20..] tarihinde tebliğ edilmiştir.

TMK m.510 şu şekildedir:

"Aşağıdaki durumlarda mirasbırakan, ölüme bağlı bir tasarrufla saklı paylı mirasçısını mirasçılıktan çıkarabilir:1. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın yakınlarından birine karşı ağır bir suç işlemişse,2. Mirasçı, mirasbırakana veya mirasbırakanın ailesi üyelerine karşı aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde yerine getirmemişse."

3. Çıkarma sebebinin bulunmadığı ve ispat yükü

TMK m.512 şu şekildedir:

"Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakan ancak buna ilişkin tasarrufunda çıkarma sebebini belirtmişse geçerlidir.Mirasçılıktan çıkarılan kimse itiraz ederse, belirtilen sebebin varlığını ispat, çıkarmadan yararlanan mirasçıya veya vasiyet alacaklısına düşer.Sebebin varlığı ispat edilememiş veya çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse tasarruf, mirasçının saklı payı dışında yerine getirilir; ancak, mirasbırakan bu tasarrufu çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık bir yanılma yüzünden yapmışsa, çıkarma geçersiz olur."

[a) Çıkarma sebebi tasarrufta belirtilmemişse:] Vasiyetnamede müvekkilin mirasçılıktan çıkarılmasına ilişkin herhangi bir sebep gösterilmemiştir. TMK m.512'nin birinci fıkrası uyarınca sebep belirtilmeyen çıkarma geçerli değildir; aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca tasarruf, müvekkilin saklı payı dışında yerine getirilir.

[b) Belirtilen sebep gerçekleşmemişse:] Vasiyetnamede gösterilen "[.....]" olgusu gerçek değildir: [açıklama]. Müvekkil işbu dava ile çıkarma tasarrufuna itiraz etmekte olup TMK m.512'nin ikinci fıkrası uyarınca sebebin varlığını ispat yükü, çıkarmadan yararlanan davalılara aittir. Sebep ispat edilemediği takdirde tasarruf, müvekkilin saklı payı dışında yerine getirilir.

[c) Açık yanılmaya dayanılıyorsa:] Mirasbırakan, [.....] olgusunun müvekkil tarafından gerçekleştirildiği yanılgısıyla hareket etmiştir; oysa [açıklama]. TMK m.512'nin üçüncü fıkrasının son cümlesi uyarınca mirasbırakanın çıkarma sebebi hakkında düştüğü açık yanılma hâlinde çıkarma geçersizdir.

4. Çıkarmanın hükümleri

TMK m.511'in birinci fıkrası uyarınca "Mirasçılıktan çıkarılan kimse, mirastan pay alamayacağı gibi; tenkis davası da açamaz." Çıkarma tasarrufunun geçersiz sayılması veya saklı pay dışında yerine getirilmesi hâlinde müvekkil, saklı payına ilişkin haklarını kullanabilecektir.

5. Davanın süresinde açıldığı

Ölüme bağlı tasarrufun iptali bakımından TMK m.559'un birinci fıkrası uyarınca dava hakkı, "davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl" geçmekle düşer. Müvekkil, vasiyetnameyi [../../20..] tarihinde öğrenmiş olup işbu dava bir yıllık süre içinde açılmaktadır.

6. Görev ve yetki

Görev bakımından HMK m.2'nin birinci fıkrası uyarınca asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Yetki bakımından TMK m.576'nın ikinci fıkrası ve HMK m.11'in birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ölüme bağlı tasarrufların iptaline ilişkin davalarda ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir. Mirasbırakanın son yerleşim yeri [.....]'dır.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

  • Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.09.2024, 2023/53 E., 2024/464 K. — Karar, birinci ve ikinci uyuşmazlık yönünden oy çokluğuyla, üçüncü uyuşmazlık yönünden oy birliğiyle verilmiştir; aşağıdaki değerlendirmeler Kurul çoğunluğunun gerekçesine aittir. Mirasçılıktan çıkarma içeren vasiyetnamenin iptali istemine ilişkin uyuşmazlıkta Kurul, TMK m.510/1-1'deki ağır suç sebebi bakımından “Miras bırakanın bu sebebe dayanabilmesi için, mirasçının mutlaka suçtan mahkûm olması gerekmez.” ve “Hâkimin suçun ağırlığı konusunda takdir yetkisini kullanırken ceza hukuku kuralları bağlamında değil, işlenen fiilin aile bağlarına yaptığı etki bakımından medeni hukuk esaslarına göre değerlendirmede bulunması gerekir.” tespitlerini yapmıştır. TMK m.510/1-2 bakımından ise “aile hukukundan doğan yükümlülüklerin önemli ölçüde yerine getirilmemiş olması, ağır bir suç işlenmiş gibi miras bırakanın mirasçısını saklı payından mahrum bırakarak cezalandırmasını haklı kılacak ağırlık ve yoğunlukta olmalı, bazı yükümlülüklerin ihlâl edilmiş olması tek başına yeterli kabul edilmemeli ve ağır bir ihlâlin varlığı aranmalıdır.” denilmiştir. TMK m.512 uyarınca itiraz üzerine çıkarma sebebinin ispat edilememesinin sonucu şöyle açıklanmıştır: “Başka bir anlatımla bu durumda ölüme bağlı tasarruf tümden geçersiz hâle gelmez, mirasçılıktan çıkarılması yerinde görülmeyen mirasçının saklı payı dışında miras bırakanın iradesi yerine getirilir.” Somut olayda “Vekâletin kötüye kullanılması tek başına mirasçılıktan çıkarılmayı gerektirir bir durumun varlığını kabul etmeye elverişli değildir.” sonucuna varılarak direnme kararı bozulmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.505, 506, 510, 511, 512, 557, 558, 559, 576, 598; 6100 sayılı HMK m.2, 11, 119 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

  1. Mirasçılık belgesi
  2. Vasiyetname örneği ve tebliğ evrakı
  3. [.....] Sulh Hukuk Mahkemesi'nin [....../.....] Tereke sayılı dosyası (celbi talep olunur)
  4. Nüfus kayıt örnekleri
  5. [Suç isnadı hâlinde:] Adli sicil kaydı ve varsa ceza soruşturma/kovuşturma dosyası (celbi talep olunur)
  6. Tanık beyanları (isim ve adresleri bildirilecektir)
  7. Yemin ve ikame edilecek sair deliller

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

  1. Mirasbırakan [Ad Soyad]'ın [../../20..] tarihli vasiyetnamesindeki müvekkilin mirasçılıktan çıkarılmasına ilişkin tasarrufa itirazımızın kabulü ile bu tasarrufun [açık yanılma sebebiyle GEÇERSİZLİĞİNİN TESPİTİNE / çıkarma sebebi ispat edilemediğinden müvekkilin SAKLI PAYI DIŞINDA YERİNE GETİRİLMESİNE],
  2. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

  1. Vekâletname örneği
  2. Mirasçılık belgesi
  3. Vasiyetname örneği ve tebliğ evrakı
  4. Nüfus kayıt örnekleri

Metin 2026-09-23 tarihli mevzuata göre hazırlanmış ve denetlenmiştir.

Bu metin genel bilgilendirme amaçlı bir örnektir; somut olayın özelliklerine göre değişiklik gerektirir ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Aile ve Miras