… NÖBETÇİ AİLE MAHKEMESİ SAYIN HÂKİMLİĞİ'NE

DAVACI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adres]

VEKİLİ : Av. [Ad Soyad] ([Baro] Barosu, Sicil No: [.....]) [Adres / KEP / UETS adresi]

DAVALI : [Ad Soyad] (T.C. Kimlik No: [...........]) [Açık adres]

KONU : [.....] doğumlu [Ad Soyad] adlı çocuk üzerindeki velâyetin davalıdan kaldırılması talebinden ibarettir.

DAVA DEĞERİ : Maktu

AÇIKLAMALAR

1. Taraflar ve çocuk

[.....] doğumlu [Ad Soyad] adlı çocuğun velâyeti [.....] Aile Mahkemesi'nin [../../20..] tarih ve [....../.....] E., [....../.....] K. sayılı ilamı ile davalıya verilmiştir.

2. Kanuni dayanak

TMK m.348'in birinci fıkrası şu şekildedir:

"Çocuğun korunmasına ilişkin diğer önlemlerden sonuç alınamaz ya da bu önlemlerin yetersiz olacağı önceden anlaşılırsa, hâkim aşağıdaki hâllerde velâyetin kaldırılmasına karar verir:1. Ana ve babanın deneyimsizliği, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri sebeplerden biriyle velayet görevini gereği gibi yerine getirememesi.2. Ana ve babanın çocuğa yeterli ilgiyi göstermemesi veya ona karşı yükümlülüklerini ağır biçimde savsaklaması."

Aynı maddenin devamında, velâyetin ana ve babanın her ikisinden kaldırılması hâlinde çocuğa bir vasi atanacağı ve kararda aksi belirtilmedikçe velâyetin kaldırılmasının mevcut ve doğacak bütün çocukları kapsayacağı düzenlenmiştir.

TMK m.346 uyarınca "Çocuğun menfaati ve gelişmesi tehlikeye düştüğü takdirde, ana ve baba duruma çare bulamaz veya buna güçleri yetmezse hâkim, çocuğun korunması için uygun önlemleri alır."

3. Somut olay

Davalı, velâyet görevini gereği gibi yerine getirmemektedir. Somut olarak:

• [../../20..] tarihinden bu yana [.....]
• [../../20..] tarihinde [.....]
• Çocuk [.....] nedeniyle [eğitimine devam edememekte / sağlık kontrollerinden yoksun kalmakta / bakımsız kalmaktadır].

4. Diğer önlemlerin yetersizliği

Çocuğun korunmasına yönelik olarak daha önce [[.....] tarihli [.....] önlemi uygulanmış / [.....] kurumuna bildirimde bulunulmuş] olup bu önlemlerden sonuç alınamamıştır. [Alternatif: Somut koşullar karşısında diğer önlemlerin yetersiz kalacağı anlaşılmaktadır.]

5. Velâyetin kaldırılmasının sonuçları

TMK m.350 uyarınca "Velâyetin kaldırılması hâlinde ana ve babanın çocuklarının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülükleri devam eder."

TMK m.349 uyarınca velâyete sahip ana veya babanın yeniden evlenmesi tek başına velâyetin kaldırılmasını gerektirmez; ancak çocuğun menfaati gerektirdiğinde velâyet sahibi değiştirilebileceği gibi, durum ve koşullara göre velâyet kaldırılarak çocuğa vasi de atanabilir.

TMK m.351 uyarınca velâyetin kaldırılmasını gerektiren sebep ortadan kalkmışsa hâkim, re'sen ya da ana veya babanın istemi üzerine velâyeti geri verir.

6. Yetki ve görev

Görev bakımından 4787 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi görevlidir. Yetki bakımından çocuğun oturduğu yer ile davalının yerleşim yeri mahkemeleri yetkilidir.

EMSAL YÜKSEK MAHKEME KARARLARI

• Yargıtay 2. HD, 14.01.2026, 2025/8689 E., 2026/261 K. — Karar oy birliğiyle verilmiştir. Kararda tedbirin niteliği şöyle belirlenmiştir: “Velâyetin kaldırılması kararı ana ve/veya baba için ağır sonuçlar doğuran bir karar olup çocuk menfaatinin korunması bakımından alınabilecek en ağır ve en son tedbirdir.” Bu sebeple “velayetin kaldırılması kararı verilmeden önce velayetin değiştirilip, diğer tarafa verilmesiyle yetinilip yetinilemeyeceği konusunda gerekli tüm araştırmaların yapılması; başka çözüm kalmadığı takdirde velâyetin kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” denilmiştir. Yargılama usulü yönünden ise “Velâyetin kaldırılması davası kamu düzenini ilgilendirdiğinden re'sen araştırma ilkesi geçerlidir.” tespiti yapılmış; velâyete ilişkin davanın tam ıslah yoluyla başka bir davaya dönüştürülemeyeceği belirtilerek hüküm bozulmuştur.

HUKUKİ SEBEPLER

4721 sayılı Türk Medenî Kanunu m.346, 347, 348, 349, 350, 351, 404; 4787 sayılı Kanun m.4; 6100 sayılı HMK m.119 ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER

1. Tarafların ve çocuğun nüfus kayıt örnekleri
2. [.....] Aile Mahkemesi'nin [....../.....] E. sayılı velâyet/boşanma dosyası (celbi talep olunur)
3. Çocuğun okul kayıtları, devamsızlık ve rehberlik kayıtları (celbi talep olunur)
4. Çocuğun sağlık ve tedavi kayıtları (celbi talep olunur)
5. [Varsa] sosyal hizmet birimi inceleme raporları ve koruyucu tedbir kararları (celbi talep olunur)
6. Uzman (pedagog, psikolog, sosyal çalışmacı) incelemesi ve raporu
7. Tarafların sosyal ve ekonomik durum araştırması
8. Tanık beyanları (isim ve adresleri ayrıca bildirilecektir)
9. Her türlü yasal delil

Karşı tarafın sunacağı delillere karşı delil sunma hakkımız saklıdır.

SONUÇ VE İSTEM

Yukarıda açıklanan ve Sayın Mahkemenizce resen gözetilecek nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile [Ad Soyad] adlı çocuk üzerindeki VELÂYETİN DAVALIDAN KALDIRILMASINA,
2. Velâyetin müvekkile verilmesine; koşulları oluşmadığı takdirde çocuğa vasi atanması için vesayet makamına ihbarda bulunulmasına,
3. TMK m.350 uyarınca davalının bakım ve eğitim giderlerini karşılama yükümlülüğünün devam ettiğinin tespiti ile aylık [.......] TL iştirak nafakasına,
4. Yargılama süresince çocuğun korunmasına ilişkin geçici önlemlerin alınmasına,
5. Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına

karar verilmesini saygılarımızla vekâleten talep ederiz. [../../20..]

Davacı Vekili Av. [Ad Soyad] (İmza)

EKLER:

1. Vekâletname örneği
2. Nüfus kayıt örnekleri
3. Velâyete ilişkin ilam örneği
4. Okul ve sağlık kayıtları